1 Eylül 1920 Çarşamba

Bakü Doğu Milletleri Kurultayı Azerbaycan Cumhurbaşkanı Neriman Nerimanof un bir konuşmasıyla açıldı. Üçüncü Enternasyonal'in sekreteri Zinovyev, Mustafa Kemal'in Komünist olmadığını bildiklerini, buna rağmen emperyalistlere karşı savaştığı için ona yardım yapılacağını söyledi. Ankara Hükümeti'nin temsilcisi olarak İbrahim Tali Bey de içinde olmak üzere, 235 Türk'ün katıldığı kongrede, şu ülkelerden temsilciler bulunuyor: Türkiye, İran, Hindistan, Afganistan, Çin, Gürcistan, Ermenistan, Dağıstan, Buhara, Hıvye, Türkistan, Taşkent, Fergana, Semerkant, Türkmenistan, Çeçenistan, Kuban, Kırgızistan, Kuzey Kafkasya, Terek, Ukrayna, Kırım, Azerbaycan, Tataristan, Kazakistan, Kalmuk Cumhuriyeti, Avrupa, Amerika ve Japon komünist delegeleri ile Doğu Yahudileri.


(Kaynak: Kurtuluş Savaşı Günlüğü 3 / Zeki Sarıhan)

Şark Milletleri Kongresi üzerine Tevfik Bıyıklıoğlu ‘Atatürk Anadolu’ da adlı eserinde şunları kaydediyor:


İbrahim Tali Bey (Öngören)’in de Ankara delegesi olarak bulunduğu Şark Milletleri Bakü Kongresi’nde Zinoviev ‘Kemalizm’in bir komünist hareketi olmadığını biliyoruz. Fakat İngilizlere karşı her ihtilalci mücadeleyi desteklemeye hazırız’ demişti.


Bıyıklıoğlu’nun sözü edilen eserinde aşağıdaki bilgilere de yer verilmiştir:


‘1 Eylül 1920’de Zinoviev’in başkanlığında toplanan Bakü Kongresi’ne Moskova Heyeti’miz adına katılan Dr.İbrahim Tali Bey, İstiklal için savaştığımızı açıkladı. Enver Paşa ile Bahaeddin Şakir Bey de kongrede bulunmuşlardı. Bolşevikler ‘Dünya Federasyonu’ peşindedirler. Bakü’deki Türk Komünist Partisi lehimizde değildi. Bir kısmı, Türk esirlerinden kurdukları tümenle Türkiye’ye girip bir darbe ile Hükumeti ele geçirmek, bir kısmı da Ankara Hükumeti’nin kendiliğinden yıkılmasını beklemek ve Türkiye’de komünist partisi kurmak taraflısı.’


İçişleri Bakanlığı’nca yayımlanan ‘Meşhur Valiler’ adlı eserde Bakü Kurultayı hakkında şunlar yazılıdır:


‘1 Eylül’de Şark Milleti Kurultayı’na Türkiye adına katılacağı söylenen Türk Komünistlerinin adları da Ruslar tarafından ilan edilmişti. Sözde onlarca, Türk komünistleri denilen bu gruba Mustafa Suphiadında biri başkanlık ediyordu. Gerçekte Mustafa Suphi, Sinop Hastanesi’nden kaçan bir hükümlüydü. Gençti, Avrupa’da tahsil görmüştü. Ruslar O’nu yakalamış, beynini yıkamış ve değiştirmişlerdi. Şüphesiz kanı, ırkı ve dini de bozuktu bu adamın…’


İbrahim Tali Bey, Bakü’de Türk komünistlerinin başı olduğu söylenen Mustafa Suphi ile de görüştü. Ve O’nun için şunları yazdı:


‘Bu genç adam, bende bir insanın ırkı, dini, milliyeti, manevi düşünceleri ve bir bütün olarak izahına muktedir olunacağını zannetmediğim psikolojik verasetin, komünizm denilen ifna sistemi içinde nasıl tanınmaz bir hale gelebileceğinin unutulmaz tesirini bırakmıştır.’ Demiştir. İbrahim Tali Bey yüreği yanarak ilave eder:


‘Selahiyetim, hatta yaşım müsait olsa, sade yurdum için değil, bütün dünya için beşeriyete şöyle seslenirdim:


Komünizm, siyasi ve içtimai bir nizam değildir, insanlığı boşlukta bırakmayı yaşama şartı yapan imha tarikatıdır. İnsanı insanlıktan alıp eşya parçası haline sokan sistemdir.’


(Kaynak: Atatürk yolunda yöneticiler / Mehmet Aldan / Syf 155)

Genelkurmay Başkanı Albay İsmet Bey, Batı Cephesi Komutanı Ali Fuat Paşa'ya çektiği telde, Medis'i ve hükümet merkezini Sivas'a nakletmeye karar verdiklerini, düşmana terkedilen arazideki ulaştırma araçlarının geri bölgelere taşınması ve şimendifer hatlarının tahrip edilmesi gerektiğini bildirdi. Cevap yarın: Durumdan henüz eminim.


(Kaynak: Kurtuluş Savaşı Günlüğü 3 / Zeki Sarıhan)


Yunanlılar, İzmir'de gündüzlü liseyi kapattılar. Olağanüstü Komiserlik, yönetici ve öğretmenlerin aylıklarını kesti.


(Kaynak: Kurtuluş Savaşı Günlüğü 3 / Zeki Sarıhan)

Peyamı Sabah'ta Ali Kemal: Büyük Millet Meclisi üyeleri figürandır, kukladır. Bunların bu millete, Anadolu Türküyle ne irfanca, ne nesilce, ne fikirce, ne yazıca ilgileri yoktur ki başka türlü bağlan olsun. Bir ne idiğü belirsiz hizip, haricen ve dahilen dilediğini yapıyor.


(Kaynak: Kurtuluş Savaşı Günlüğü 3 / Zeki Sarıhan)

akü Doğu Milletleri Kurultayı Azerbaycan Cumhurbaşkanı Neriman Nerimanof’un bir konuşmasıyla açıldı.

Şark Milletleri Kongresi üzerine Tevfik Bıyıklıoğlu ‘Atatürk Anadolu’ da adlı eserinde şunları kaydediyor:

İbrahim Tali Bey (Öngören)’in de Ankara delegesi olarak bulunduğu Şark Milletleri Bakü Kongresi’nde Üçüncü Enternasyonal'in sekreteri Zinoviev ‘Kemalizm’in bir komünist hareketi olmadığını biliyoruz. Fakat İngilizlere karşı her ihtilalci mücadeleyi desteklemeye hazırız’ demişti.

Bıyıklıoğlu’nun sözü edilen eserinde aşağıdaki bilgilere de yer verilmiştir:

‘1 Eylül 1920’de Zinoviev’in başkanlığında toplanan Bakü Kongresi’ne Moskova Heyeti’miz adına katılan Dr.İbrahim Tali Bey, İstiklal için savaştığımızı açıkladı.’

İçişleri Bakanlığı’nca yayımlanan ‘Meşhur Valiler’ adlı eserde ise Bakü Kurultayı hakkında şunlar yazılıdır:

‘1 Eylül’de Şark Milleti Kurultayı’na Türkiye adına katılacağı söylenen Türk Komünistlerinin adları da Ruslar tarafından ilan edilmişti. Sözde onlarca, Türk komünistleri denilen bu gruba Mustafa Suphi adında biri başkanlık ediyordu. Gerçekte Mustafa Suphi, Sinop Hastanesi’nden kaçan bir hükümlüydü. Gençti, Avrupa’da tahsil görmüştü. Ruslar O’nu yakalamış, beynini yıkamış ve değiştirmişlerdi. Şüphesiz kanı, ırkı ve dini de bozuktu bu adamın…’

İbrahim Tali Bey, Bakü’de Türk komünistlerinin başı olduğu söylenen Mustafa Suphi ile de görüştü. Ve O’nun için şunları yazdı:

‘Bu genç adam, bende bir insanın ırkı, dini, milliyeti, manevi düşünceleri ve bir bütün olarak izahına muktedir olunacağını zannetmediğim psikolojik verasetin, komünizm denilen ifna sistemi içinde nasıl tanınmaz bir hale gelebileceğinin unutulmaz tesirini bırakmıştır.’ demiştir.

İbrahim Tali Bey yüreği yanarak ilave eder:

‘Selahiyetim, hatta yaşım müsait olsa, sade yurdum için değil, bütün dünya için beşeriyete şöyle seslenirdim: Komünizm, siyasi ve içtimai bir nizam değildir, insanlığı boşlukta bırakmayı yaşama şartı yapan imha tarikatıdır. İnsanı insanlıktan alıp eşya parçası haline sokan sistemdir.’

(Kurtuluş Savaşı’nda Atatürk Yolunda Yöneticiler / Mehmet Aldan / Syf 115)

GUN GUN KUTULUS yazi.JPG