1 Ocak 1921

Fransız muhasarası altındaki Antep'te açlık korkunç bir durum aldı. Kadınlar sokakta bulduktan bir beygir leşini bölüşerek evlerine götürdüler. Fransız İşgal Komutanı Gouraud, yayımladığı bildiride halka Sevr Anlaşması'nın hükümlerini bir kere daha hatırlatarak teslim ol çağrısı yaptı. "Teslim olursanız, hiç bir tazminat istemeyeceğim. Ya teslim olup kurtulur, ya da savaşa devam edip perişan olursunuz!" dedi. Kuvayı Milliye'yi yenilgiye uğrattığını, şehrin yakında düşeceğini ileri sürdü.


(Kaynak: Kurtuluş Savaşı Günlüğü 3 / Zeki Sarıhan)


Çerkez Ethem'in kendisine katılma çağrısına uyan Dr. Fazıl Bey, müfrezesiyle birlikte Demirci'den ayrıldı. Batı Cephesi Komutanı İsmet Bey, Genelkurmay'a raporunda, Kuvayı Seyyare'den Reşit imzasıyla sabah raporunu aldığını bildirdi. Kuvayı Seyyare, Batı Cephesi Komutanlığı'nı tanımıyor ve rapor göndermiyordu. İsmet Bey, diğer bir raporunda Ethem üzerine yarınki harekatın planını bildirdi


(Kaynak: Kurtuluş Savaşı Günlüğü 3 / Zeki Sarıhan)


Hakimiyeti Milliye: 31 Aralık, Osmanlıların istiklal günü, birkaç senedir kutlanmaya başlandı. Çünkü istiklal elden gidiyordu. Bu gün, Ankara'da da gürültüsüzce, derin ve samimi bir hisle kutlandı. Türkler istiklalsiz yaşayamazlar.


(Kaynak: Kurtuluş Savaşı Günlüğü 3 / Zeki Sarıhan)


Yerli Kumaş Kullanma Zorunluluğu Tasarısı : İlk Meclis’in ikinci yılında yerli kumaş giyme zorunluluğuna ilişkin yasa tasarısının görüşme ve tartışmaları Tutanak Dergilerinde gerçekten ilginç ve yer yer çok renkli tablolar halinde yer almıştır.


1 Ocak 1921 tarihinde Konya Mebusu Kazım Hüsnü Bey Meclis’e bir yasa önerisi veriyor. Bunun üzerine o gün uzun uzadıya görüşmeler yapılıyor. Konuşmalar sonunda Meclis, öneriyi dikkate alıp uygulanabilir bir duruma konulması için, İktisat Bakanlığı’na havale edilmesini uygun görüyor. Bu nokta Meclis’çe oylanırken, Konya Mebusu Refik (Koraltan) “yalnız uyumamak şartıyla“ diye bağırıyor.


İktisat Bakanlığı, bu öneriyi Bakanlar Kurulu’na gönderiyor. Öneri orada görüşülüp yeni bir biçime konularak, aradan altı ay geçtikten sonra, hükümet tasarısı biçiminde Meclis’e geri geliyor.


İLK MECLİS / Ord. Prof. Dr. Hıfzı Veldet VELİDEDEOĞLU / 107


Delegelerin, komünlerin ve vilayet meclislerinin yetkilerini ve sorumluluklarını belirleyen yasalar Ankara Millet meclisinde tartışılıyor. Bununla özel komisyonlar ilgileniyordu.


İdari kaza, idarenin bir bölümü durumunda varlığını koruyacak, polis de öyle, ancak bunlarda adli şahıslar bulunmayacak.


İşte, idari ve siyasi bakımdan Mustafa Kemal tarafından arzu edilen hükümet şekli. Bağımsız Anadolu’yu yeni baştan kuvvetli bir idareye kavuşturmak. Askeri hareket bunun için bir vasıtadır. Mustafa Kemal Paşa çalışmalarının daha ilk günlerinde, kuracağı bina için sağlam bir temel aradı ve bunu halkı idareye iştirak ettirmekte buldu. Halka en uygun gelecek müesseseleri buldu. Demokratik kuruluşlar, hükümetin çeşitli organlarına geniş ölçüde katılma, vilayetler arasında, kendi özel adetlerini, geleneklerini korumalarına yardımcı olacak bir federatif bağ. Bu kuruluşa bütün Doğu halklarının istediği bir şey daha verdi: Gerçek bir şef, zorba olmayan öyle bir şef ki, kendini tamamen vatandaşlarına adamış olacak. Bunun için de kendinden, kişisel zevklerinden fedakarlık yapacak; büyük dava için yaşayacak, üzerine sevgi ve saygı çekecek.


Mücadelenin ve İngiliz emperyalizminin her saat ortaya çıkardığı güçlüklerin aşındıramadığı bu şahsi cazibe, ülkenin en yüksek zekalarını Mustafa Kemal’in etrafında toplamaya yetti. Onlar da şahsi çıkarlarını unuttular. Aynı davaya inanmış bu insanların feragatleri, işte Ankara’da herkesi en çok heyecanlandıran şey bu.


KURTULUŞ SAVAŞI SIRASINDA TÜRK MİLLİYETÇİLİĞİ / BERTHE GEORGES- GAULİS / 153-154

GUN GUN KUTULUS yazi.JPG