13 Ekim 1919 Pazartesi

Mustafa Kemal, Dernek şubelerine yayımladığı bildiride, durumun lehlerine olduğunu bildirerek millî kuruluşların genişletilip geliştirilmesini, sıkı bağlarla birbirine bağlanmasını istedi. Bunun, günün en hayatî görevi olduğunu bildir­di.


(Kaynak: Kurtuluş Savaşı Günlüğü 2 / Zeki Sarıhan / Syf 167)


Bristol Komisyonu’nun Ege’de Yunan işgaliyle ilgili 8 numaralı raporu.


(Kaynak: Kurtuluş Savaşı Günlüğü 2 / Zeki Sarıhan / Syf 167)


Tasviri Efkâr Gazetesi sahibi Velid Ebüzziya, Mustafa Kemal’e, acele cevapla­ması isteğiyle 21 soru yöneltti. Mustafa Kemal, verdiği cevapta Harbord’la ne görüştüğünü açıklamadı. Diğerlerine verilen cevaplann özeti: Millî Teşkilat, Ateşkes Anlaşması’nm hemen ertesinde, yurdun her yanında birden başladı. Bugün bu örgütten yoksun yurt parçası kalmamıştır. Amacı, yurdun bütünlüğü, milletin bağımsızlığıdır. İttihatçılık tarihe karışmıştır, millî kuvvet­ler üzerinde de etkili olamaz. Gelecekteki sınırlarımız Ateşkes Anlaşması imza­landığı zaman fiilen sahip olduğumuz sınırdır. Bu sınırlar içindejErmenilere toprak verilemez. İtilaf Devletleri’nin temsilcileri gelip geçerken uğruyorlar ve Millî Hareket’in meşruluğunu kabul ediyorlar. Adaylığımızı koymayacağız, se­çerlerse kabul edeceğiz.


(Kaynak: Kurtuluş Savaşı Günlüğü 2 / Zeki Sarıhan / Syf 168)


Tasviri Efkâr: Hasta Adam’ın dinç çocukları. Özel olarak Anadolu’ya gönderdiğimiz Ruşen Eşref Bey’in ilk telgrafları.


(Kaynak: Kurtuluş Savaşı Günlüğü 2 / Zeki Sarıhan / Syf 169)


Velid Ebüzziya Kimdir?


1882’de İstanbul’da doğan Velid Ebuzziya, yayıncı ve siyasetçi bir aileden gelmiştir. 1912’den itibaren babası Mehmed Tevfik Efendi tarafından yayınlanan Tasvir-i Efkâr’da gazetecilik yapmıştır. Fransa’da “Le Temps” ve “Le Figaro” gazetelerinde edindiği tecrübelerle kendi gazetesini dönemin en fazla okunan gazetelerinden biri yapmıştır. Velid Ebüzziya, Milli Mücadele dönemi boyunca bu hareketi desteklemenin yanında Anadolu’ya silah kaçırmak gibi faaliyetlerde de bulunmuştur. Ayrıca Lozan görüşmelerine de katılmış ve olanları gazetesine aktarmıştır. (Geniş bilgi için Ahmet Temiz, Velid Ebüzziya’nın Lozan Mektupları)

Mondros sonrası sarayın izlediği teslimiyetçi politikaya karşın, Türklerin ülkelerini kurtarmak için başlattıkları Milli Mücadele’nin son fırsat olduğunu “Anadolu harekati memleketi kurtarmak için elimize geçirdiğimiz son fırsat ve bu memleketin sahibi olarak yaşayabileceğimizi ispat için son imtihan vesilesidir” cümleleri ile ifade etmiştir.

Ebüzziya, Türklerin yurtlarını terk etmemek için kanlarının son damlasına kadar savaşacaklarını belirtmiştir. Yazar, ‘Savaş isteyen Yunanlılara; 600 yıllık ecdadın çocukları ile 1000 yıllık İslam’ın fedakar hademelerinin kesin ders vermeye hazır oldukları” cümleleri ile Milli Mücadele’ye olan güvenini belirtmiştir. Sakarya Savaşı sürerken de “Mustafa Kemal Paşa mutlaka muzaffer olacaktır. Çanakkale’de iki defa İstanbul’u kurtaran paşa bu defa vatanı kurtaracaktır. Çünkü o bütün bir milletin kurtuluş azmini temsil etmektedir.” şeklindeki cümleleri ile hem milli kurtuluş hareketini hem de Mustafa Kemal Paşa’yı desteklemiştir.

Milli Mücadeleyi savunan yazar Cumhuriyet olgusuna; milli egemenlik anlayışının sarsılıp, ülkede cumhuriyet adı altında otoriter bir anlayışın devam edeceği endişesi ile şiddetle karşı çıkmıştır. Birkaç kez tutuklanan ve gazetesi kapatılan yazar, özellikle Milli Mücadele dönemindeki hizmetlerinden dolayı affedilmiştir. 12 Ocak 1945’te vefat etmiştir.


Geniş bilgi için Çağdaş Türkiye Tarihi Araştırmaları Dergisin’de Doç Dr Bengül Bolat’ın MİLLİ MÜCADELE TARAFTARLIĞINDAN CUMHURİYET KARŞITLIĞINA VELİD EBUZZİYA yazısını inceleyebilirsiniz.


(MİLLİ MÜCADELE TARAFTARLIĞINDAN CUMHURİYET KARŞITLIĞINA VELİD EBUZZİYA / Bengül Bolat / Çağdaş Türkiye Tarihi Araştırmaları Dergisi)

GUN GUN KUTULUS yazi.JPG