14 Kasım 1920

Doğu Ordusu, Gümrü doğusundaki Golgat ve Cacur'da Ermeni ordusuna saldırdı ve bu orduyu dağıttı. Ermeniler Karakilise yönüne çekildiler. Başköy (Aralık) alındı. Bugünkü çarpışmalarda Ermeniler 587, Türkler 7 ölü verdiler.


(Kaynak: Kurtuluş Savaşı Günlüğü 3 / Zeki Sarıhan)


Yunanistan'da seçimler. Venizelos'un önderliğini yaptığı Liberaller seçimi kaybetti. "Daha küçük ve zarif bir Yunanistan" sloganını kullanan Kralcılar kazandı. Türkiye'de de merakla beklenen seçimler sonunda başa gelen Kralcılar, savaşa son vermeleri beklenirken ve Yunan halkının da bu yoldaki eğilimleri sonucu seçimi kazanmış iken, Venizelos'un dış politikasını aynen devralacak, Yunan ordularının Anadolu'daki 1922 Eylül bozgunu üzerine bir darbe ile devrilerek hapsedilecekler, bir kısmı idam edilecektir.


(Kaynak: Kurtuluş Savaşı Günlüğü 3 / Zeki Sarıhan)


Mustafa Kemal ve diğer birçok Kuvayı Milliyeci'yi yargılayıp cezalandıran ı Numaralı Divanıharp Başkanı Mustafa Paşa ve bu makhemenin 3 üyesi, Harbiye Bakanı'nın emri ile İstanbul Merkez Kumandanlığı'nca gözaltına alındı. Mustafa Paşa ve arkadaşları birbirinden farklı çift hüküm mazbatası düzenlemek, kanuna aykırı yargılama yapmak gibi eylemlerle suçlanıyor. Divanıharp Başkanlığı'na 10 Nisan'da getirilen Mustafa Paşa, 18'de tutuklanacak, 7 ay hapis cezasına çarptırılacak, ancak Padişah tarafından affedilerek 7 Şubat 1921'de serbest bırakılacaktır.


(Kaynak: Kurtuluş Savaşı Günlüğü 3 / Zeki Sarıhan)


Alemdar: Anadolu ile temas meselesi ilerliyor. Kar yağışı, telgraf hatlarının tamirine engel oluyor


(Kaynak: Kurtuluş Savaşı Günlüğü 3 / Zeki Sarıhan)


İsmet İnönü anlatıyor:


Ethem bey bir gün maaş istemek için bana gelmişti. Toptan bir para istedi, istediği az bir paraydı. Hatırımda kaldığına göre beş-on bin lira bir şey istiyor ve çoktan beri maaş vermedim, diyordu. İstediği miktar dikkatimi celbetti. Kendisine istediği para azdır, benim bildiğime göre sizin efradınız seyyar jandarma sayılıyor ve onların maaşları ödeniyor, asker maaşından fazla ödeniyor, o halde bu para yetmeyecek dedim. Hulasa ben ona, senin askerinin maaşı daha çok olmak lazım diyor. O , bilmiyorum, öyledir gibi laflarla işi geçiştirmek istiyor.


Nihayet yeni bir usul koymak, bir nizam temin etmek istiyorum. Meseleyi kesip atmak için Ethem Bey’e şunları söyledim:


‘Ne kadar almak istiyorsan, ne alman gerekiyorsa bunu size verelim. Yalnız tediyenin bir usulü vardır. Kaç kişiye maaş ödenecek, adları nedir, rütbeleri nedir? Bütün bunlar bir bordroda gösterilmeli, deftere kaydedilmelidir. Bu bordroya göre, rütbelerine göre maaşları hesap olunur, teslim edilir ve siz de kendilerine dağıtırsınız. Bundan sonra böyle yapacağız.’


Ethem Bey bana, ‘Çok iyi olur, böyle yapalım’ dedi.


Sonra gitti. Herhalde düşündüler, taşındılar: Efradın adları deftere yazılacak, bordro verilecek, bunda bir iş var. Bir maksat sezerek para istemekten vazgeçtiler ve bir daha para istemeye gelmediler. Zihniyetleri ve anlayışları bu.


Artık bizden para istemiyorlar. Fakat lazım olan parayı kendileri buluyorlar, haraç alıyorlar. Ethem Bey vilayetlere irtibat zabitleri gönderiyor, para temin ediyor. Paranın ne hesabı var, ne kitabı. İş yalnız para ile bitmiyor. Askeri de biz temin edeceğiz, siz asker toplayamayacaksınız dedim. Benim bütün orduya yaptığım bu tamimi Kuvayi Seyyare kendisine karşı bir tertip olarak tefsir etmiş. Kuvvetinin miktarını öğrenmek istiyorum bundan gocunuyor. Her ihtiyacınızı biz temin edeceğiz diyoruz, evhama kapılıyor.


Bir defa bütün kıtalardan cephane mevcudunu neden istiyorlar, cephane ne yenilir, ne içilir, düşmana atılır, diyor. Cephane hesabını vermemekte bile direniyor.


Hulasa muntazam ordu kadrosuna, makinesine girmek, bunu almaya istidadı olmayan herkes için bir cenderedir. Fakat başka bir hal çaresi de yok. Ordunun, bütün kumandanların, bütün tümenlerin ihtiyaçları bir hesaba kitaba müstenit, intizam içinde temin edilmezse, onların kendi vazifeleri ile iştigal etmelerinin imkanı olamaz. Kumandan, bir haraç memuru değildir. Ethem Bey’le ilk çatışma bu şekilde oldu.


(Kaynak: Hatıralar / İsmet İnönü / Syf 207)

GUN GUN KUTULUS yazi.JPG