19 Mart 1921

6 Aralık'tan beri Ankara'da tutulan İstanbul Hükümet kurulu üyeleri, İnebolu yoluyla İstanbul'a döndü. İzzet ve Salih Paşalarla Hüseyin Kazım Bey, İngilizlerin isteği ile Ankara Hükümeti'ne Sevr Anlaşması'nı kabul ettirmek için Mustafa Kemal'le görüşmek üzere Bilecik'e gelmişler, buradan zorla Ankara'ya götürülmüşlerdi. İzzet Paşa, yarın bir basın toplantısı yapacak.


(Kaynak: Kurtuluş Savaşı Günlüğü 3 / Zeki Sarıhan)


Kral Konstantin "Hıristiyan halkın vahşi çetelerin zulmünden korunması için" Yunan halkını orduya katılmaya çağırdı. Papulas'a, saldın hazırlıklarının hızlandırılması emri verildi. Papulas, verdiği cevapta, 23 Mart'ta saldırıya geçeceğini belirterek Atina ve İstanbul'dan acele takviye kuvvetleri istedi.


(Kaynak: Kurtuluş Savaşı Günlüğü 3 / Zeki Sarıhan)


Batı Cephesi Komutanı İsmet Paşa, bazı birliklerde, barış lehinde ve askerlerin terhis olacağı gibi propagandalar yapıldığının haber alındığını bildirerek, birliklerde bu gibi söylentilerin önlenmesini, milli amaçlar gerçekleşinceye kadar büyük bir inanç azmiyle çalışmak gerektiğinin subay ve erlere anlatılmasını istedi


(Kaynak: Kurtuluş Savaşı Günlüğü 3 / Zeki Sarıhan)


Talat Paşa'nın cenazesi Berlin'de kaldırıldı. Cenaze töreninde, onun başbakanlığı döneminde resmi görevle İstanbul'da bulunan Almanlar ve Doğu milletlerine mensup kişiler bulundular.


(Kaynak: Kurtuluş Savaşı Günlüğü 3 / Zeki Sarıhan)


Anadolu'da bir İslam Kongresi toplanması için oluşturulan hazırlık komitesi Ankara İstasyon binasında toplandı ve başkanlığa Şer'iye Bakanı Mustafa Fehmi Efendi'yi seçti. İslam ülkelerine bir çağrı yazısı gönderilmesi kararlaştırıldı, bu çağrıyı yazma görevi Eşref Edip ve Mehmet Akif Beylere verildi.


(Kaynak: Kurtuluş Savaşı Günlüğü 3 / Zeki Sarıhan)


İki gün sonra toplanacak olan komite, çağrı metnini Basın Genel Müdürü Hüseyin Ragıp Bey aracılığı ile Mustafa Kemal'e sunmayı kararlaştıracak, üst üste gelen savaşlar nedeniyle kongre toplanamayacaktır.


(Kaynak: Kurtuluş Savaşı Günlüğü 3 / Zeki Sarıhan)


İçişleri Bakanlığı'nın TBMM'nde okunan tezkeresine göre, Van Kürtleri, büyük devletlere ve Ankara'nın Londra'daki delegelerine birer telgraf çekerek, Konferans'ta Kürtleri ancak TBMM delegelerinin temsil ettiğini bildirdiler. 26 Şubat'ta Kongre'de Bekir Sami Bey'e Kürtleri de temsil edip etmediği sorulmuştu.


(Kaynak: Kurtuluş Savaşı Günlüğü 3 / Zeki Sarıhan)


Koçkiri Aşireti isyanının gittikçe büyümesi ve bastırılmasında güçlük çekilmesi üzerine, Temyiz Mahkemesi üyesi ŞeAk Bey'in başkanlığı altında gönderilen öğüt kurulu, Zara'ya döndü. Haydar ve Alişir Beyler, Kürtleri yağma ve öldürme olaylarından menetmek için bir bildiri yayımladılar. Bunun üzerine Haydar Bey, eski görevi olan Ümraniye Nahiye Müdürlüğü görevine iade edilecek, Hükümet'ten aşiret için kayıtsız şartsız bir af isteyecektir.


(Kaynak: Kurtuluş Savaşı Günlüğü 3 / Zeki Sarıhan)


Bölgelerinden dönen Amasya, Kastamonu, Eskişehir ve Konya İstiklal Mahkemeleri üyeleri, TBMM'nde çalışmalarıyla ilgili bilgi verdiler. Refik Şevket Bey, "Köy köy, bucak bucak dolaştık. 5 ayda 823 kişi yargıladık. Köylüler, asker kaçaklarını köylerine sokmuyor. Kastamonu yöresinde eşkiyayı temizledik. Köylüler çok memnun oldular. Bizi bırakmak istemediler. Rüşvet alanları cezalandırdık" dedi. Mustafa Necati Bey de Sivas, Amasya, Tokat yöresinde köy köy dolaştıklarını, halkı aydınlattıklarını; köylülerden, çoğu mütegallibeden şikayet eden 1800 dilekçe aldıklarını söyledi. "Mütegallibe, köyün gelirini almış, köyü esir etmiş. Bir kısmını cezalandırdık. Askerin hakkını yiyen 3 subayın üniformasını askerin önünde söktük" dedi. 17 Eylül'de kurulan İstiklal Mahkemeleri'nden Ankara dışında olanlar 1 7 Şubat'ta kaldırılmıştı.


(Kaynak: Kurtuluş Savaşı Günlüğü 3 / Zeki Sarıhan)


Lloyd George’un Yunanlara vermiş olduğu taarruz yetkisi Yunanların dikkatini bu yöne çevirmiştir. 19 Martta Gounaris ve Lloyd George arasında gerçekleşen görüşmede Lloyd George, Ankara Hükümetinin dönüş yolunda olduğu için Müttefiklere konferansla ilgili 24 günden önce cevap veremeyeceklerini, ancak kendisinin onlara bu 24 günlük süreç içerisinde herhangi bir saldırı olmayacağına dair garanti veremeyeceğini belirttiğini ifade etmiştir. İki taraf arasında gerçekleşen görüşme esnasında dikkati çeken belki de son önemli nokta Gounaris’in mali açıdan kaynaklarının tükenmekte olduğunu belirtmesidir. Lloyd George’un planlanan harekât ile ilgili Yunanlara son sözü; Yunan ordusunun bu harekât esnasında beklenmedik bir sonuç alması halinde Ankara Hükümeti ile görüşme olasılığının ortadan kalkacağı olmuştur. Yunan yetkililer bu uyarıya tüm olasılıkların göz önünde tutulduğu şeklinde cevap vermişlerdir. Londra Konferansı’nın genel anlamda somut bir sonuç sağlayamadan bitmesi, her kesim tarafından farklı yorumlanmıştır. Yunan Diplomasi Tarihi adlı Yunanca bir kaynakta ise konferansın sonuca ulaşamaması üç nedenle ifade edilmiştir. Bunlardan ilki Ankara Hükümetinin Müttefiklerin uzlaştırıcı önerilerini kabul etmemesi, ikincisi Yunan heyetinin Küçük Asya konusunda Müttefikler tarafından desteklenecekleri şeklindeki yanlış öngörüleri ve sonuncusu Müttefiklerin Türk-Yunan sorununa karşı alışılagelmiş bir politika takip etmeleridir.


(Kaynak: 1921 Londra Barış Konferansı’nda Yunan Heyeti ve Tezleri / Çağla D. TAĞMAT / Cumhuriyet Tarihi Araştırmaları Dergisi Yıl 9 Sayı 18 (Güz 2013))


Rodos 19 Mart


Burası uyuyan bir vah, hayat burada çok sakin, ilkbahar gelmiş ve bütün portakal ağaçları çiçek açmış. Dağlardan doğru serin bir rüzgar esiyor. Hava çok berrak. İtalyan karabinyerleri, oturmuş güneşleniyorlar ve Sicilia’nın yolcularının geçişini seyrediyorlar.


Kasaba çok temiz ve şık. Pazarı muntazam, her şey bol. Dükkanlar her çeşit yiyecek ve eşya ile dolu. Anadolu, ihtiyaçlarını buradan sağlıyor. Rodos ile Antalya arasında vapur seferleri aralıksız devam etmekte.


KURTULUŞ SAVAŞI SIRASINDA TÜRK MİLLİYETÇİLİĞİ / BERTHE GEORGES- GAULİS / 126

GUN GUN KUTULUS yazi.JPG