22 Mayıs 1920 Cumartesi

Güneybatı Anadolu'da İstanbul ve Ankara Hükümetlerinin kuvvetleri arasındaki boğuşma devam ediyor. Batı Cephesi Komutanı Ali Fuat Paşa, Düzce-Adapazarı yöresinin isyancılardan temizlenmesi için yapılacak saldırı planını birliklerine bildirdi. Refet Bey, Mudurnu'da isyancıların ele başlarıyla pazarlık yapıyor Kuvayı Milliye'ye yenilip Adapazarı'na çekilen Ahmet Anzavur, Başbakan Damat Ferit Paşa'ya gönderdiği telgrafta, Süleyman Şefik Paşa'dan aldığı 5.000 liradan başka 6.000 lira da borçlandığını, askeri yönetmenin bundan böyle mümkün olmadığını, ayağının hayvanın altında kalıp ezildiğini, tedavi için İstanbul'a gelmekte olduğunu bildirdi.


(Kaynak: Kurtuluş Savaşı Günlüğü 3 / Zeki Sarıhan / Syf 51)


Sevr Anlaşması metni Meclis'te okundu. Nebil Efendi: "Boşuna yorulmuşlar, Türkiye yok diyeydiler iyi ederlerdi" dedi. Mebuslar konuşmalarında anlaşmaya şiddetle çattılar. Bunun Avrupa'nın çirkin yüzünü gösterdiğini, asla teslim olmayacaklarını, ezilen milletlerle birlik olunması gerektiğini söylediler.


(Kaynak: Kurtuluş Savaşı Günlüğü 3 / Zeki Sarıhan / Syf 51)


Önceki gün Beyrut'tan Ankara'ya gelen Fransız kurulu Mustafa Kemal'le görüştü. Mustafa Kemal, Fransız ordusunun Türkiye'yi bütünüyle boşaltmasını istedi. Fransızlar, bu konuda hükümetlerine danışmak istediklerini bildirdiler.


(Kaynak: Kurtuluş Savaşı Günlüğü 3 / Zeki Sarıhan / Syf 51)


Kazım Karabekir, Meclis Başkanlığı'na gönderdiği yazıda, Erzurum Valisi'nin devlet işlerinde kabiliyeti olmadığını ileri sürdü. Karabekir'i Mayıs'ta gönderdiği yazıda Vali Reşit Paşa'nın el altından milli mücadele aleyhtarlığı yaptığını ileri sürerek görevden alınmasını istemiş, 6 Mayısta da valilik görevini üstlenmişti. Ankara, Karabekir'in ısrarı üzerine Reşit Paşa'yı görevinden alacaktır.


(Kaynak: Kurtuluş Savaşı Günlüğü 3 / Zeki Sarıhan / Syf 51)


Yüksek Komiser Robeck'ten Dışişleri Bakanı Curzon'a: Bir süre önce milliyetçilerin kurdukları basın ajansı (Anadolu Ajansı)'nca yayımlanan haber bülteninde İngiltere aleyhtarlığı yapılıyor. İrlanda'dan Hindistan'a kadar İngiltere'nin güçlükleri istismar ediliyor. Başbakan (D. Ferit) gitgide güç durumda kalıyor. Barış anlaşmasını şimdiki haliyle imzalarsa taraftarlarının çoğunu kaybeder.


(Kaynak: Kurtuluş Savaşı Günlüğü 3 / Zeki Sarıhan / Syf 51)


Güney'de Türk-Fransız savaşı devam ederken Ankara’ya gelen Fransız kurulu Mustafa Kemal ile görüştü. Doç Dr. Cemal Güven ‘Mustafa Kemal Paşa’nın Yabancılarla Temas ve Görüşmeleri’ kitabında anlatıyor:


Suriye Yüksek Komiseri General Gouraud’un Genel Sekreteri Robert De Caix, M.Savoy ve Labonne’dan oluşan heyet 20 Mayıs 1920’de Ankara’ya gelmiştir. Mustafa Kemal ile yaptığı ilk görüşmede, yalnız Maraş ve Antep’le ilgili yetkisi olduğunu söyleyince, Mustafa Kemal tüm Kilikya sorunundan başka bir konuyla ilgili görüşme yapmaya karşı çıkmış ve görüşmeler kesintiye uğramıştır.


Mustafa Kemal heyetin neden geciktiğini çok iyi biliyordur çünkü bu süre zarfında Fransızlar güneydeki saldırılarında başarıya ulaşsalardı ellerinde bir koz olacaktır. Fakat güneyde kaybedince şimdi koz bize geçmiştir.


22 Mayıs’ta kurul tekrar görüşmeye gitmiş, Robert De Caix bir gün önce gizli tuttuğu ‘Tüm Kilikya sorunuyla ilgili yetki verildiğini gösteren’ güven belgesini Mustafa Kemal’e vermiştir. Daha sonra başlayan görüşmelerde Fransız Heyeti en nihayet bütün Kilikya’nın tahliyesinden bahsetmiş, Antep ve civarındaki tahliyesinden bahsetmekten kaçınmıştır. Mustafa Kemal ise kendileri için yalnız Kilikya meselesi olmadığını, bir güney hududu meselesi olduğunu, Fransız işgalindeki milli sınırlarımız içinde olan, kendileriyle çatışma içinde olduğumuz tüm topraklarımızın boşaltılmasını açık ve kesin olarak istemiştir. Bunun üzerine Antep’i de tahliye etmeye razı olan heyet, milli sınırlarımızı tamamen tahliye konusunda görüşme yetkisine sahip olmadıklarını belirtmişler, daha esaslı bir anlaşma için Paris’e giderek hükumetlerinden yetki almak zorunda olduklarını ileri sürmüşlerdir. Bundan dolayı Paris’e gidip gelmek için önce bir mütareke anlaşması yapılmasını önermişler, bunun üzerine 23 Mayıs’ta 20 gün sürecek bir mütareke şartları üzerinde anlaşmaya varılmıştır.


(Kaynak: Mustafa Kemal Paşa’nın Yabancılarla Temas ve Görüşmeleri / Cemal Güven / Syf 104)

GUN GUN KUTULUS yazi.JPG