23 Aralık 1919 Salı

Mazhar Müfit anlatıyor:


Ertesi gün Hacı Bektaş Türbesi ziyaret edildi ve Salih Niyazi Baba’nın öğle yemeği davetinde bulunduk. Salih Baba türbenin ve dergahın her tarafını gezdirdi. Meydan evi denilen mahalde yere küçük ve alçak bir masanın üzerine konulan büyük bir sininin etrafına oturduk. Can denilen müritler pek mükemmel ve sessizce hizmet ediyorlardı. O gün akşam üstü Mucur’a avdet edileceğinden, hareket zamanına kadar hoş bir sohbet ile vakit geçirildiği gibi, Çelebi ile Baba arasındaki ihtilaf bir derece halledilebilir bir şekle konuldu. Gülüşerek Kırklar meydanını, camii, Balım Sultanı ziyaret ettik. Nihayet iyi bir intiba ile Hacıbektaş’tan ayrıldık ve Mucur’a geldik.


(Kaynak: Erzurum’dan Ölümüne Kadar Atatürk’le Birlikte Cilt 2 / Mazhar Müfit Kansu / Syf 494)


Çeteler, Antep’ten Maraş’a giden Fransız kuvvetlerine Pazarcık yakınlarında kayıplar verdirdiler.


(Kaynak: Kurtuluş Savaşı Günlüğü 2 / Zeki Sarıhan / Syf 290)


Dün Londra’da başlayan Ingiliz-Fransız Büyükelçiler Toplantısı devam ediyor. Bugünkü görüşmelerde Kürdistan’a verilecek biçim tartışıldı. Fransız Dışişleri Bakanı Berthelot, Kürdistan’m bir kısmının Mezopotamya’daki İngiliz kont­rolüne verilmesini, bir kısmının da Türk kontrolünde bir kabileler federasyonu kurmasını önerdi. Curzon, Kürdistan’ın bölünmesine razı olmadıklarını ancak Güney Kürdistan’da İngiliz kontrolünü uygun gördüklerini söyledi. Tek bir Kürt devletinin kurulup kurulmaması konusu Kürtlere bırakıldı. Toplantıda Batum ve çevresinde Müttefiklerin denetiminde serbest bir idare kurulması ka­rarlaştırıldı. Curzon, Lazistan’ın-Georgia’ya (Gürcülere) bağlanmasını, çünkü bunların Georgia soyundan geldiklerini ve Georgia diyeleğini konuştuklarını söyledi. Ermenilere gerekli parasal ve askerî desteğin ABD tarafından sağlan­masına karar verildi.


(Kaynak: Kurtuluş Savaşı Günlüğü 2 / Zeki Sarıhan / Syf 290)


Robeck’in raporları: 1) Askerî kuvvetlerimiz 7.398’e düştü. Bir miktar Fransız kuvveti ile 6-7. 000 İtalyan askeri var. Mustafa Kemal, barış şartlarını kabul et­mezse daha fazla askerî kuvvete ihtiyaç var. Şartları kabul etmezse Yunan kuv­veti değil, Ingiliz-Fransız askeri kullanmalı. Diğer bölgelerde güç gösterisi yap­mak sakıncalıdır. Müttefiklerin böyle bir gösteriyi İstanbul’da yapmaları daha akıllıcadır. 2) Başbakan ve Dışişleri Bakanı beni çağırarak, Yunanlıların İz­mir’e el koyduklannı ilan ettikleri haberini verdiler. Yunanlıların Müttefiklere danışmadan bir karar vermelerinin imkânsız olduğunu söyledim, bu haberden Fransızların ve İtalyanların da haberdar edilmelerini istedim.


(Kaynak: Kurtuluş Savaşı Günlüğü 2 / Zeki Sarıhan / Syf 290)


Erzurum Valiliği’nin gönderdiği 23 Aralık 1919 tarihli yazıya göre bazı eşraf eşleri ve bayan öğretmenlerin öncülüğünde Erzurum kadınları, Murat Paşa Camii’nde toplanarak mevlit okutmuşlar, Kız Okulu Müdürü Faika Hakkı bir konuşma yapmıştır. İtilaf devletleri temsilcilerine şerefli bir barış için telgraflar çekilmiştir. Telgrafta, Türk erkeklerinin savaşa kendi istekleriyle değil ‘bir cebir altında kerhen’ katıldıkları, bu nedenle masum oldukları anlatılmakta, savaştan sonra Avrupa medeniyetinin yaraları sarma konusunda bekleneni vermeyişinden düşülen düş kırıklığı dile getirilmektedir. Hala barış imzalanmadığı gibi İzmir, Antalya, Maraş gibi Türk illerinin işgal edilmesi, buralarda yapılan vahşetlere göz yumulması ve yapanların himaye edilmesine duyulan hayret belirtilerek bunların önüne geçilmezse hakkın savunulması için başka araçlara başvurulacağı tehdidinde bulunulmaktadır.


(Kaynak: Kurtuluş Savaşı Kadınları / Zeki Sarıhan / Syf 69)

GUN GUN KUTULUS yazi.JPG