23 Mart 1920 Salı

Harbiye Bakanı Fevzi Paşa, Ankara’ya ve Anadolu’daki birliklere gönderdiği genelgede, ateşkes hükümlerine aykırı bütün hareketlerden kaçınılmasını ihtar etti. Huzur ve sükûnun devamına son derece dikkat etmelerini istedi.


(Kaynak: Kurtuluş Savaşı Günlüğü 2 / Zeki Sarıhan / Syf 445)


Mustafa Kemal’in genelgesi: Düşman lehinde propaganda yapanlar, millî ey­lem ve kararlara fiilen muhalefet ederek düşmanların amaçlarına hizmet eden­ler, casusluk yapanlar, hemen tutuklanıp cezalandırılacak. ★ Kolordulara ve Refet Bey’e: Peyamı Sabah, Serbesti, Alemdar, Bosfor, Entent gazeteleri ile Rumca ve Ermenice gazetelerin Anado­lu’ya sokulmaması


(Kaynak: Kurtuluş Savaşı Günlüğü 2 / Zeki Sarıhan / Syf 445)


Amerikan Yüksek Komiseri Bristol’un Maraş olaylarıyla ilgili raporu: Milliyet­çileri İttihat ve Terakki Partisi’nin devamı saymak, bencil Avrupalıların emper­yalist amaçla Türkiye’yi paylaşmak üzere dünya kamuoyunu kazanmak yolun­daki siyasal isteklerinden doğmaktadır. Paylaşma sürdürülür ve Türk halkının haklan ayaklar altına alınırsa... Türkler de nitelikleri ne kadar kötü sayılırsa sa­yılsın, insandırlar.


(Kaynak: Kurtuluş Savaşı Günlüğü 2 / Zeki Sarıhan / Syf 445)


İngilizlerin İstanbul Genel Karargâhı’nm raporuna göre Padişah, İstanbul’un işgalinden ötürü memnun! Çünkü böylece İstanbul’daki milliyetçilerden kur­tulmuş bulunuyor. Yoksa, onlardan kurtulma işini, daha küçük kuvvetlerle kendisi yapmak zorunda kalacaktı. Yüksek komiserlerin, işgalin geçici olduğu­nu ve Sultan’m otoritesini sağlamlaştırmak amacını güttüğünü açıklamaları da Saray’da memnunluk yarattı. Bk. 25, yüksek komiserlerin raporu.


(Kaynak: Kurtuluş Savaşı Günlüğü 2 / Zeki Sarıhan / Syf 445)


İstanbul’dan Ankara’ya gitmekte olan Yunus Nadi, Kuşçalı Telgraf Merke­zinden Ankara ile bağlantı kurdu. Mustafa Kemal’e yolu ve diğer bazı husus­ları sordu. Mustafa Kemal verdiği cevapta, Yunanlılara karşı tedbirlerin alındı­ğını söyledi.


(Kaynak: Kurtuluş Savaşı Günlüğü 2 / Zeki Sarıhan / Syf 445)


Hakimiyeti Milliye: İstanbul kahpe­ce işgal edildi. Şimdi yeni bir devir başlıyor.


(Kaynak: Kurtuluş Savaşı Günlüğü 2 / Zeki Sarıhan / Syf 445)


Yunus Nadi Ankara yolunda Anlatıyor:


22 mart günü Yolda henüz erimekte olan karlar arasında ilerleyip gidiyorduk. 2 saatte gidilir denilen Kuşçalı köyüne 4,5 saat sonra vardık. Götürüldüğümüz Süleyman Ağa’nın evinde çıkarıldığımız oda telgrafhane idi. Orada şen ve şuh, külhani bir telgrafçı vardı. Çevik bir eda ile:


‘Buyurun beyim’ diye bizi karşılıyordu.


Telgraf aletlerini görünce birden şaşırdım.


(Yunus Nadi telgrafçıya Ankara’dan Mustafa Kemal’e ulaşmak istediğini iletir. Telgrafçı gece boyunca deneyeceğini ve hattı bulunca kendisini çağıracağını söyler.)


Sabahleyin yukarıya çıktığım zaman bütün gece çalışmış olan Ali, nihayet Ankara’yı bulmuş bulunuyordu. Bu neticeyle muvaffak olan Ali’nin gözleri parlıyordu. Ali makinelerini tekrar tıkırdatmaya başladı ve Paşa’nın makine başına geldiğini haber verdi. Tepeden tırnağa kulak kesildik. O anda Paşa’nın makine başına gelmesi hepimiz üzerinde sanki yanımıza gelmiş gibi bir tesir yapmıştı. Ali, Paşa’nın sözlerini yazmaya başladı:


‘Telgrafınızı büyük bir sevinçle okudum ve İstanbul’dan kurtuluşunuzdan memnun oldum. Yalnız mısınız, yoksa yanınızda başka arkadaşlar da var mıdır? Varsa kimlerdir? Bizce icabına bakılacak herhangi bir ihtiyaınız varsa bildirilmesini rica ederim.’


Yunus Nadi: ‘Saygılarımız yinelemekle müsterihim. Yalnız değilim. Buraya kadar İzmit mebusu Sırrı Bey’le beraber geldik. Burada Erzurum mebusları Necati, Zihni ve Hüseyin Avni Beyi bulduk. Zatı devletlerinden ricamız yolun buradan sonrasında takip edeceğimiz hattı harekettir. ‘


Paşa: ‘İngilizler hala bugün İzmit mıntıkasında bulunuyorlar. Yol bahsinde mümkün olduğu kadar İzmit’ten uzak geçmek gerekmektedir. Celaleddin Bey ve arkadaşları dün akşamı Hendek’te geçirdiler. Büyük ihtimal sizde bu yolda yürüyeceksiniz. Yakında ellerinizi sıkmak üzere tekrar cümlenizin gözlerinden öper ve hepinize selametli bir seyahat temenni ederim.’


Şimdi artık çoğalmış, altı kişi olmuştuk. Böylelikle oldukça kalabalık bir kafile halinde yola düzüldük.


(Kaynak: Kurtuluş Savaşı Anıları / Yunus Nadi / Syf 210)

GUN GUN KUTULUS yazi.JPG