25 Ekim 1919 Cumartesi

Amasya’da Hükümet adına Temsil Kurulu ile görüşüp 5 protokol imzalayan Bahriye Bakanı Salih Paşa, Altay Vapuru ile İstanbul’a döndü, Bakanlar Kurulu’nda Amasya görüşmeleri hakkında bilgi verdi, içişleri Bakam Damat Şerif Paşa, Salih Paşa’mn görüşmelerinden Hükümet’in memnun olduğunu söyledi.


(Kaynak: Kurtuluş Savaşı Günlüğü 2 / Zeki Sarıhan / Syf 191)


Emekli Jandarma Binbaşısı Ahmet Anzavur, İngilizler ve Padişah hesabına Gönen-Manyas bölgesinde isyanını genişletiyor. Biga yöresinde saldırıya başla­yan Anzavur, Biga’ya doğru ilerledi. Anzavur, Kuvay-ı Milliye aleyhinde 21 Eylül’de harekete geçmişti. Yarbay Arif kuvvetleriyle Bozkır isyancıları arasında çarpışmalar isyancılar esir aldıkları 3 eri parçaladılar, kendileri de 30 ölü verdiler.


(Kaynak: Kurtuluş Savaşı Günlüğü 2 / Zeki Sarıhan / Syf 192)


Güneydoğu’nun Fransızlar tarafından işgaline karşı Antep’te 30.000 kişinin katıldığı büyük bir miting yapıldı.


(Kaynak: Kurtuluş Savaşı Günlüğü 2 / Zeki Sarıhan / Syf 192)


Miting heyeti namına konuşmayı Belediye Reisi Mehmet Lütfi Bey (Güceylioğlu) yapmıştır. Bu konuşmada;


‘İngilizlerin burada bulunduğu müddet zarfında Antep şehri nüfusunun yüzde 90’ı ve binden fazla köyleri kamilen Türk ve Müslüman olduğu gibi, emlak ve arazisinin büyük çoğunluğu dahi Müslümanlara ait olduğundan tarihen Suriye ile alakamız yoktur. Wilson Prensiplerince bizi kendi mukadderatımıza hakim kılmak insaniyet ve vicdan noktası nazarından Birleşik Devletlerin borcu olduğundan İngilizlerden sonra herhangi bir devlet işgale teşebbüs ederse izzet-i nefsimizi rencide edeceği cihetle, olabilecek bu işgali bütün mevcudiyetimizle red eder ve katiyen kabul edemeyeceğimizi beyan ile beraber yakın bir zamanda Paris’de karar altına alınacak olan mukadderatımızın kayıtsız şartsız milli istiklalimizin korunması, meşru haklarımızın müdafaasını insanlık ve medeniyet namına rica eyler ve iş bu milli arzumuzun Sulh kongresine izahını istirham eyleriz.’ denilmekteydi.


(Kaynak: Milli Mücadele Esnasında Güneydoğu Anadolu Bölgesinde Yapılan Milli Birlik ve Beraberlik Mitingleri / Yrd. Doç Dr. Mehmet Şahingöz / http://www.atam.gov.tr/wp-content/uploads/Mehmet-%C5%9EAH%C4%B0NG%C3%96Z-Mill%C3%AE-M%C3%BCcadele-Esnas%C4%B1nda-G%C3%BCnyedo%C4%9Fu-Anadolu-B%C3%B6lgesinde-Yap%C4%B1lan-Mill%C3%AE-Birlik-ve-Beraberlik-Mitingleri.pdf)


Talat Paşa ile Cavit Bey İsviçre’de buluştular. Birbirlerine serüvenlerini anlattı­lar. Talat Paşa, Cavit Bey’in savunduğu Fransızlarla anlaşma siyasetini uygun gördü. Fransızlar isteklerini kabul ederse kendilerinin de her şeyi “temin” ede­bileceklerini, gerekirse, bunun için Anadolu’ya geçebileceğini söyledi.


(Kaynak: Kurtuluş Savaşı Günlüğü 2 / Zeki Sarıhan / Syf 192)


Genel Değerlendirme:


Sivas Kongresi’nin sona erdiği 11 Eylül’den, Ankara’ya geldiği 27 Aralık 1919’a dek geçen üç buçuk ay, direniş hazırlıklarının sürdüğü ve önemli olayların yaşandığı günlerdir. Üçüncü Damat Ferit Hükumeti’nin çekilmesi, yerine kurulan Ali Rıza Paşa Hükumeti’nin Anadolu’ya temsilci göndererek uzlaşma arayışına girmesi, Meclisi Mebusan’ı yenilemek için seçim kararı alınması, sansürün gevşetilmesi, milli hareketin giderek artan gücünü ortaya koyan gelişmelerdi. O günler için, ‘Şimdi birinci aşama sona ermiş bulunuyor.’ Diyecektir. Samsun’a çıkışından yalnızca beş ay sonra, ordudan ayrılmasına neden olan ve işgalcilere uşaklık eden Sadrazam’ı düşürmüş, halka dayalı bir direniş örgütünün askeri siyasi temellerini atmış, seçim isteğini İstanbul’a kabul ettirmiş ve sansürün gevşetilmesini sağlayarak ulusal hareketin görüşlerine de yer veren bir basın yaratmıştı. Sağlam ve akılcı politikası kolay uygulanır açık seçin programı ve giderek artan halk desteğiyle, işgalci devletlerin karşısına artık, kendi gücüne dayanan, halklarının bilincinde, örgütlü ve kararlı bir milli güç olarak çıkıyordu. Anadolu’ya yönelik politika üretmek isteyen herkes, bu gücü artık hesaba katmak zorundaydı.

(Kaynak: Ülküye Adanmış Bir Yaşam / Metin Aydoğan / Syf 181)

GUN GUN KUTULUS yazi.JPG