25 Mayıs 1921

İtalyanlar, 10 Mayıs 1919'da işgal ettikleri Marmaris'i boşalttılar. İtalyanlar, 1 Haziran'da da Antalya'yı boşaltmaya başlayacaklardır.


(Kaynak: Kurtuluş Savaşı Günlüğü / Zeki Sarıhan)


Moskova'dan dönmekte olan Rıza Nur, Trabzon'dan Doğu Cephesi Komutanlığı'na gönderdiği raporda, Sovyet Kızılordusu'nun ilk fırsatta Türkiye'ye saldıracağını ileri sürdü. Buna karşılık, Batum'daki Müslüman eşrafa dayanarak burada Türkiye'ye bağlı özerk bir yönetim kurulmasını önerdi. Enverci diye nitelediği Trabzon'a ve Enver Paşa'nın adamı olan Yahya Kahya'ya dikkat edilmesini istedi. Fevzi Paşa, Dışişleri Bakanlığı'ndan, İngilizlerin bu kere de, komünizm tesis etmek amacıyla Doğu illerinde isyanlar çıkarmak için adamlar göndermek üzere bulunduklarının haber alındığını bildirerek bunun ajansla yayımlanmasını istedi


(Kaynak: Kurtuluş Savaşı Günlüğü / Zeki Sarıhan)


Ankara Hükümeti, Sovyet Hükümeti'ne başvurarak Türkiye'ye borç biçiminde veya başka herhangi bir biçimde 50 milyon altın ruble tutarında yeni bir malt yardım yapılmasını, ayrıca Türkiye'de bir barut ve dumansız barut fabrikasının kurulmasını rica etti. Malt durumlarının bozuk olduğu gerekçesiyle Sovyetler bu isteği yerine getiremeyeceklerdir.


(Kaynak: Kurtuluş Savaşı Günlüğü / Zeki Sarıhan)


İngiliz Yüksek Komiseri Rumbold, Kürtleri Mustafa Kemal'e karşı ayaklandırma projesi konusunda Lord Curzon'a gizli bir yazı gönderdi. Buna göre, Bedirhan Sülalesi Reisi Emin Ali ile oğlu Celadet, İngiliz Yüksek Komiserliği'nde Mr. Ryan'ı ziyaret ederek Kemalistlere karşı Kürtleri ayaklandırmak için Yunanlılarla ilişki kurduklarını açıkladılar, bu amaçla Musul'a gitmek izni istediler; isyan hareketinin İngiliz bölgesinde hazırlanıp hazırlanamayacağını sordular. Ryan, Musul'a gidebileceklerini ama şu sırada ayaklanmayı başlatmanın uygun olmayacağını söyledi. Yüksek Komiser'in görüşüne göre de Kürt ayaklanmasını yönetmek zordur. Bu ayaklanma, İngiltere ile Kemalistler arasındaki çatışmada düşünülebilir.


(Kaynak: Kurtuluş Savaşı Günlüğü / Zeki Sarıhan)


Akşam: Yeni vekiller heyeti hakkında en doğru tefsir: Misak-ı Milli'yi gerçekleştirmek için şiddetli harp!


(Kaynak: Kurtuluş Savaşı Günlüğü / Zeki Sarıhan)


Mevlüt Çelebi ‘Milli Mücadele Döneminde Türk-İtalyan İlişkileri’ kitabında anlatıyor:


İtalyanlar 28 Mart 1919 işgal ettikleri Antalya’yı tahliye etmeye Sforza’nın Dışişleri Bakanlığı zamanında karar verdiler. İtalyanlar Antalya’yı tahliye etme niyetlerini Roma temsilcisi Cami Baykurt Bey’e bildirdikten sonra Kuşadası ve Söke’de inşaatlarında çalıştırdıkları işçilerin işlerine son verdiler ve 17 Nisan 1921’den itibaren Milas ve çevresindeki birliklerini Güllük’e çekmeye başladılar. Sforza’nın da anlattığı gibi bu hareket tamamen İtalya’nın insiyatifiyle, yine İtalyan çıkarları ve askeri masrafları kısmak için yapılmıştır. Ancak İtalyanları böyle bir harekete zorlayan gelişmeler de olmuştur. İkinci İnönü Muharebesi’nin Türk ordusu tarafından kazanılmış olması Antalya’nın boşaltılmasında etkili olmuştur.


(Kaynak: Milli Mücadele Döneminde Türk-İtalyan İlişkileri / Mevlüt Çelebi / Syf 290)


GUN GUN KUTULUS yazi.JPG