28 Şubat 1921

Sevr Anlaşması'nda değişiklik yapılması konusundaki İtilaf Devletleri'nin önerisi, Yunanistan Parlamentosu'nda oybirliği ile reddedildi. Konuşan milletvekilleri, değişiklik planına şiddetle çattılar. Trakya ve Batı Anadolu'nun Yunanistan'dan koparılamayacağını, İstanbul'un, Yunan imparatorluğunun gelecekteki başkenti olduğunu ileri sürdüler. Savaş Bakanı ve Başbakan Vekili Gunaris "Anadolu'daki reaksiyon yok edilmiştir. Ordu çelik gibidir" dedi. Genel kurul, konuşmaları gösterilerle karşıladı.


(Kaynak: Kurtuluş Savaşı Günlüğü 3 / Zeki Sarıhan)


Moskova'da Türk Elçilik Kurulu üyeleriyle Afgan temsilciler arasında görüşmeler başladı. İki ülke arasında yarın bir anlaşma imzalanacak. Sovyet Rusya ile Afganistan arasında bir dostluk ve kardeşlik anlaşması imzalandı. Anlaşmaya göre Afganistan, topraklarından Sovyetlere sevk edilen mallardan gümrük almayacak, Sovyetler, Afganistan'a maddi ve kültürel yardımlar yapacak. 13 Eylül 1920'de iki ülke arasında bir ön anlaşma yapılmış, Emanullah Han'ın yönetimindeki bağımsız Afganistan, ilk olarak Sovyetler tarafından tanınmıştı.


(Kaynak: Kurtuluş Savaşı Günlüğü 3 / Zeki Sarıhan)


TBMM, geçen yılın bütçesini ancak bugün kanunlaştırabildi. 1920 yılı bütçe geliri 51.388.624, gideri ise 63.01 8.354 lira olarak bağlandı. Gider bütçesinde en büyük rakamı 27.576.039 lira ile savunma harcamaları oluşturuyor. Diğer bazı giderler: Düyunu Umumiye: 7.680.690, Maliye: 6.413.629, Jandarma: 4.858.976, Adliye: 2.756.274, İçişleri: 2.731.023, Eğitim: 577.061 Gelirlerin 26.598.256 lirası vasıtasız, 10.438.895 lirası vasıtalı vergilerden, 4.783.244 lirası tekellerden sağlanıyor. 23 Nisan 1920'den bu yana harcamalar avans yasalarıyla yapılıyordu.


(Kaynak: Kurtuluş Savaşı Günlüğü 3 / Zeki Sarıhan)


Moskova'da toplanan Sovyetler Kongresi'nde Lenin'in konuşmasından: Türkiye emperyalist devletlerce yağma edilmeye öyle bir şiddetle karşı koydu ki, içlerinden en kabadayı olanı bile, ondan elini çekmek zorunda kaldı. Türkler, ortak düşmana karşı bizimle birlikte hareket ediyorlar. İki millet arasında içtenlik ve güven fiilen vardır.


(Kaynak: Kurtuluş Savaşı Günlüğü 3 / Zeki Sarıhan)


Meclis'te, Matbuat ve İstihbarat Umum Müdürlüğü'nün bütçesi görüşülürken basının Anadolu'nun gerçek ruhuna ve eğilimlerine göre çalışması, eserlerin köylü diliyle yazılması istendi. Hükümet, yalnız kendini tutan gazetelere yardım yapıyor diye eleştirildi.


(Kaynak: Kurtuluş Savaşı Günlüğü 3 / Zeki Sarıhan)


The Times'da Rahip Fru'nun itirafı: Aydın, Yunanlar tarafından tahrip edilmiştir.


(Kaynak: Kurtuluş Savaşı Günlüğü 3 / Zeki Sarıhan)


Ankara’ya döndüğüm zaman istasyonda Dr. Adnan bana İtilaf kuvvetlerinin Londra’da toplanacak olan bir konferansa Ankara Hükümeti’ni de davet ettiklerini söyledi. Anlaşıldığına göre, Sevr Antlaşmasının sert hükümlerini değiştireceklerdi. Ankara Hükümeti ise Londra Konferansı’na delege gönderip göndermemekte duraksama geçiriyordu. Aşırılar, bunu bir zaafa düşüreceğini ileri sürüyorlar; ılımlılarsa, gönderilmesini istiyorlardı. Aynı zamanda hazırlıklarımıza devam etmemiz gerektiğine inanıyorlardı. Şayet, bu davet samimi ise ve kan dökülmesine engel olmak isteniyorsa, bizim için iyi bir şey olacaktı. Eğer bir hileden ibaretse, Yunan ordusu saldırıya geçecek ve Batılılar da Yunanlılardan yana olacaklardı.


Londra’ya gönderilen ( Şubat 1921 ) delegasyonun başında Bekir Sami Bey, İstanbul heyetinin başında da Tevfik Paşa bulunuyordu. Tevfik Paşa Ankara delegesini meşru olarak kabul etmişti. Lloyd George’un hükümeti İzmir için bir özellik ve Türk-Yunan savaşında da tarafsızlık teklif etmişti. Bütün bunları Ankara hükümeti önce inceleyecekti. Eğer Büyük Millet Meclisi bundan yana bulunursa, ağustos ve eylül’de yine bir Türk delegasyonu isteyeceklerdi.

Bunun bir hileden ibaret olduğu çok çabuk meydana çıktı. Çünkü, Türk delegasyonu Londra’dan dönerken, Yunanlılar büyük bir saldırıya geçtiler.


HALİDE EDİP ADIVAR


NUTUK / 831


Townshend gibi Türkiye ile dost geçinmeyi tavsiye eden başkaları da yok değildi. Bunlar arasında İngiltere’nin Paris eski elçisi Lord Derby ve Lord Fisher’i sayabiliriz. Lord Derby: “I.Dünya Savaşı’nda Türkiye’nin karşılarında cephede yer almasını, Türkiye’yi tamamen parçalama hakkı vermeyeceğini, Türk milliyetçilerine asi gözüyle bakılamayacağını, Türkiye’ye teklif edilen şartlar İngiltere’ye teklif edilseydi ve Lloyd George buna karşı mücadele verseydi, ona asi diyemeyeceklerini” belirterek, İngilizleri düşünmeye yöneltmek istemiştir.


KURTULUŞ SAVAŞINDA ANADOLU’DA YENİ GÜN / NURETTİN GÜLMEZ / 59

GUN GUN KUTULUS yazi.JPG