28 Mart 1921

İnönü Savaşları en şiddetli devresine girdi. 900 mevcutlu Meclis Muhafız Taburu da cepheye gönderildi. Mustafa Kemal, Afyon'un geri alınmasını emretti. Sağ cenaha saldıran Sakarya üzerindeki Yunan kuvvetleri püskürtüldü.


(Kaynak: Kurtuluş Savaşı Günlüğü 3 / Zeki Sarıhan)


Yunan işgali altında bulunan bölgede, Yunan askerlerinin yerli Rum ve Ermeni çeteleriyle birlikte Türk köylerine baskın yaparak, ırza geçme, öldürme ve yağma hareketleri devam ediyor.


(Kaynak: Kurtuluş Savaşı Günlüğü 3 / Zeki Sarıhan)


Sovyet Rusya ile Ankara Hükümeti arasında, esirlerin kendi ülkelerine dönmesi ile ilgili bir anlaşma düzenlendi. 16 Mart tarihli, askeri tutsakların iadesi anlaşmasının ı 3. maddesini uygulama alanına koymak amacıyla düzenlenen ve herhangi bir onaya bağlı olmayan anlaşma, Moskova'da imzalanarak yürürlüğe girdi


(Kaynak: Kurtuluş Savaşı Günlüğü 3 / Zeki Sarıhan)


Cephede savaş devam ederken, kahvelerdeki oyunların, tiyatro ve benzeri eğlencelerin yasaklanmasını isteyen önerge, Meclis Başkanlığı'nca gereği yapılmak üzere Hükümet'e gönderildi


(Kaynak: Kurtuluş Savaşı Günlüğü 3 / Zeki Sarıhan)


Milli Hükümet emrine giren deniz teğmeni ve Harp okulu öğrencilerinin yetiştirilmesi için Samsun'da Deniz Harp okulu açıldı. Okul 25 Eylül'de kapanacak.


(Kaynak: Kurtuluş Savaşı Günlüğü 3 / Zeki Sarıhan)


Ziya Gökalp'in Malta'dan eşine mektubu: Geçen hafta 64 kişinin serbest bırakıldığını, fakat isimlerinin henüz gelmediğini yazmıştım. Evvelki gün isimler geldi. Ben de hürriyete nail olanların içindeyim. Allah'a bin şükür, birbirimizi göreceğiz. Fakat şimdi İstanbul'a gelmek niyetinde değilim. Buradan İtalya'ya geçeceğim. Diyarbekir'e yahut İhsan Hanım'ın yanına gideriz


(Kaynak: Kurtuluş Savaşı Günlüğü 3 / Zeki Sarıhan)


Hakimiyeti Milliye: Papulas, harbi yalan ve gösterişle mümkün görüyor. Aslan ordumuzla esaslı bir meydan harbini kabullenirse harp için yalan değil, kılıç kullanmak gerektiğini anlayacak. -Mehmet Akif'in şiiri: Cephelerde kahraman mücahitlerimize: Cehennem olsa gelen göğsümüzde söndürürüz! .. -Mühim bir mesele: Kapitalizm mi komünizm mi galip gelecek?İnsanlık, inkılap sonunda ne kapitalist kalacak ne de komünist olacaktır, fakat herhalde sağa değil, sola doğru yürüyecektir.


(Kaynak: Kurtuluş Savaşı Günlüğü 3 / Zeki Sarıhan)


Bütün işaretler muharebenin bu defa çok şiddetli olacağını gösteriyor. Fakat biz de Birinci İnönü muharebesine nispetle. bu sefer daha teşkilatlı bir halde bulunuyoruz. İnönü mevzilerinin sağ cenahında Metristepe taraflarına İzzettin Bey kumanda ediyor. Sol cenahta Arif Bey tümeni var. Düşman 27 Mart'ta İnönü mevzilerine yanaştı. 28 Mart'ta şiddetli bir taarruz başladı. 28 29 ve 30 Mart günleri dehşetli muharebeler oldu. Kıyasıya muharebe ediyoruz. İki tarafın avcı hatları hem sağ cenahta hem sol cenahta birbirlerine karıştı. Tedbirler alıyor, kumandanlara tebliğ ediyorum. Birlikler mevzilerinden çıkmaya mecbur olurlarsa, daha geride düşmandan ayrılmadan yer tutacaklar. Adım adım muharebe edeceğiz.


Muharebe gece gündüz durmadan devam ediyor. Cepheler girintili çıkıntılı bir hal aldı. Düşmanla burun burunayız. Karşılıklı cepheler, yakın cepheler tıpkı Çanakkale'de olduğu gibi. Bir tepeyi bir yeri kaybedince, hemen mukabil taarruzla geri almaya çalışıyoruz Süngü muharebesi yapıyoruz. Süngüsü olmayan askerler tüfeklerin dipçikleri ile dövüşüyorlar


28 Mart'ta muharebe bütün cephede şiddetlendi


28 Mart'ta sabahın erken saatlerinde muharebe bütün cephede şiddetlendi. Düşman sağ cenahımıza daha kuvvetli taarruz ediyordu. Bugünkü muharebelerde mevzilerimizin kilit noktası sayılan Metristepe düştü. O gece baskın taarruzları ile Metristepe’yi geri almaya çalıştık. Fakat bu teşebbüs muvaffak olmadı. Mustafa Kemal Paşa Ankara'dan akşama doğru cephenin vaziyetini ve ne düşündüğümü sormuştu. Kendisine sabahtan beri cereyan eden muharebeleri anlattıktan sonra, düşmanın taarruzunun ertesi gün inkişaf edeceği kanaatinde olduğumu söyledim. Gece Mustafa Kemal Paşa'dan bir telgraf aldım. Büyük Millet Meclisi muhafız taburunu cephe emrine girmek üzere yola çıkardıklarını bildiriyordu. Muhafız Taburu aşağı yukarı bir tümene muadil seçme efrattan ve subaylardan müteşekkil bir kuvvetti . Başka takviye Kuvvetleri de bekliyordum. Ertesi gün için aşağıdaki cephe emrini verdim


1- Afyon Cephesi'nde vaziyette ehemmiyetli bir değişiklik ve düşman harekatında gelişme yoktur

2- yarın Garp Cephesi'nin her mıntıkasında kati muharebeler cereyan edecektir Ordu elinde bulunan mevzileri kati suretle müdafaa eyleyecektir.

3 - 1.Süvari Tümeni ile 4 Piyade Tümeni ihtiyat olarak elimdedir Bunlardan başka 5 Kafkas Tümeninden Cemil Cahit Bey kumandasında olarak bir piyade alayı ile bir hücum taburu ve Büyük Millet Meclisi muhafız Taburu trenle garbe naklolunmaktadır.

4- Bütün kumandan subay ve askerlerden mevzileri sureti katiyede muhafaza etmelerini ve emirsiz bir adım geriye gitmemelerini mevzilerde hasıl olacak dalgalanmaları derhal mukabil taarruzlarla düzeltmeye çalışmalarını isterim”


İSMET İNÖNÜ HATIRALAR / 239-240

GUN GUN KUTULUS yazi.JPG