28 Nisan 1921


İngilizler, Malta'da tutuklu Türklerden 4o'ını serbest bıraktılar. Yol paralarını kendileri karşılayan 4 kişi yarın adadan ayrılacak. Ziya Gökalp'in Malta'dan İstanbul'da eşi Vehice Hanım'a mektubu: Artık inşallah bu hafta içinde hareket etmiş olacağız. İlk postada 37 kişi hareket edeceğiz. Kalan 24 kişi, Ankara'daki esirlerle mübadele edilecek.


(Kaynak: Kurtuluş Savaşı Günlüğü 3 / Zeki Sarıhan)


Yunan Başbakanı Gunaris, Savaş Bakanı Theodokis, Genelkurmay Başkanı Dusmanis ve yardımcısı Stratigos, Atina'dan İzmir'e gittiler. 5 Mayıs'ta dönecek olan bu kişiler, 1 2 Haziran'da Kral'la yeniden İzmir'e geleceklerdir.


(Kaynak: Kurtuluş Savaşı Günlüğü 3 / Zeki Sarıhan)


Moskova'dan Ankara'ya dönmekte olan Yusuf Kemal Bey, yanında dört milyon altınla Kars'a geldi, altınları bir komisyona teslim etti.


(Kaynak: Kurtuluş Savaşı Günlüğü 3 / Zeki Sarıhan)


Zonguldak'ta kömür tozlarının işçiler yararına satılmasını öngören kanun tasarısı, 47 red oyuna karşı 1 1 8 oyla kabul edildi. Erzincan, Erzurum, Samsun, Havza şimendifer yolunun yapılması için Bayındırlık Bakanlığı bütçesine ödenek kondu. Mösyö Nogara, Lozan'da Cavit Bey'i ziyaret ederek İtibar-ı Milli Bankası'nın Ereğli kömür madenlerine katılmasını istedi. Cavit Bey, ona yardım etmeye söz verdi.


(Kaynak: Kurtuluş Savaşı Günlüğü 3 / Zeki Sarıhan)


Hakimiyeti Milliye: Türkleri öldürüyorlar. -Sofya Askeri Kulübü'nde bir konferans: Türkler milli emellerinde er geç muvaffak olacaklardır.


(Kaynak: Kurtuluş Savaşı Günlüğü 3 / Zeki Sarıhan)


Gaye-i Milliye: Er meydanında dizleri tutmuyordu. Kardeşlerimizi diri diri yakıyorlar. Müslümanlar doğranıyor.


(Kaynak: Kurtuluş Savaşı Günlüğü 3 / Zeki Sarıhan)


Türk basınında Moskova Konferansı görüşmeleri bu biçimde değerlendirilirken Sovyet Rusya basınında da konuyla ilgili haberler yer almıştı. Anadolu’da Yeni Gün gazetesinin 28 Nisan 1921 tarihli sayısında 2 Mart tarihli İzvestia’dan naklen yayınladığı haberde Lenin’in, Moskova görüşmeleri dolayısıyla verdiği söylev söz konusu edilmişti. Söylevde, konferansın gerçekleşmesiyle bir takım güçlerin aşılmış olduğu anımsatılarak, Moskova’da yapılmakta olan görüşmelerin sonunda “… sürekli bir yakınlaşma ve dostluk esası gerçekleştirilecek ve bu yakınlaşma ve dostluk politik aldatmacalarla değil, belki de her iki memleketin de emperyalist devletler tarafından işitilmemiş ve görülmemiş şeylere uğramış olmasından dolayı elde edileceği” belirtiliyordu.


Daha sonra Türklerin Batılı devletlere karşı yaptıkları savaşımda onların ellerini Türkiye’den çekmeye zorladıkları, bu durumun da yapılmakta olan görüşmelerin başarılı biçimde sonuçlanmasını sağlayacağı anlatılıyordu. Aynı tarihli Anadolu’da Yeni Gün’de İzvestia’nın 3 Mart 1921 tarihli sayısında çıkan “ iki konferans “ başlıklı başyazı da yayınlanmıştı. Londra ve Moskova Konferanslarının karşılaştırıldığı makalede, Mustafa Kemal Paşa’nın Yunanlılara gereken dersi vermesi üzerine İtilaf Devletleri’nin Londra’da bir konferans topladıkları ve bundan da Yunan isteklerinde değişiklikler yapılması yanında Türk-Sovyet uyuşmasının engellenerek Mustafa Kemal’in Sovyet Rusya’nın aleyhine kullanılmasının amaçlandığı ileri sürülmüştü. Bunun başarılamayacağı, çünkü yağma edilmek istenen Türkiye’nin yağma etmek isteyen Batılı Kapitalist ülkelerle anlaşmasının olanaklı olamayacağı ekleniyordu. Sovyet gazetesine göre Türkiye, ekonomik bağımsızlığının önemini de kavramıştı ve Türkiye’nin gerçek temsilcisi de emperyalistlerin elinde oyuncak durumunda olan İstanbul Hükümeti değil, Mustafa Kemal’in başında bulunduğu Ankara Hükümeti idi.


KURTULUŞ SAVAŞINDA TÜRK BASINI / Dr. İZZET ÖZTOPRAK / 336-337

GUN GUN KUTULUS yazi.JPG