3 Ekim 1920

Dün Çumra'yı ele geçiren isyancılar, Konya'ya girerek şehre hakim oldular. Vali Haydar Bey, Afyon'da bulunan 12.Kolordu Kumandanı Fahrettin Bey'e telgrafla başvurarak Delibaş Mehmet'in 500 kişilik kuvvetine karşılık silahsız 130 kişilik kuvveti bulunduğunu bildirdi ve acele yardım istedi. Yardım trenle yola çıkarıldı.


Ermenistan Hükümeti, İngilizlerin Kafkasya temsilcisinden İngiltere'nin Trabzon'a asker çıkarmasını istedi. Albay Stokes, bunun bir işe yaramayacağı karşılığını verdi. Dışişleri Bakanı Ahan Canyan, telsizle Sovyetlere başvurarak Türk saldırısının acele durdurulması için girişimde bulunulmasını istedi.


Fransız İşgal Kuvvetleri Komutanı Andrea, Antep üzerinde uçakla attırdığı bildirisinde, halkı Kuvayı Milliye'ye karşı kışkırtmaya çalıştı: İsyan ediniz. Fransızlara sığınınız. Sizi kardeş gibi bekliyoruz.


(Kaynak: Kurtuluş Savaşı Günlüğü / Zeki Sarıhan)


3 Ekim 1920’de bilfiil ifayı hizmet eden posta Müteahhitleri ile sürücüleri hizmet-i askeriyelerin tecili hakkındaki kararname ile askerlik yükümlülükleri gelmiş olan posta görevlilerinin meslekte çalışma sürelerince askerlik görevlerinin ertelenmesi kabul edildi. 28 Ekim 1920’de işgal güçlerinin Anadolu içerisinden haber almalarını ve Anadolu’da propaganda yapmalarını önlemek için sansür yönetmeliği çıkarıldı. Buna göre Anadolu içerisinde sahile gidecek ve sahillerden Anadolu’ya gelecek mektuplar ile iç haberleşmeyle ilgili tüm mektupların ve telgraf haberleşmesinin büyük merkezlerde sansür edileceği karara bağlandı. 12 – 13 Kasım 1920’de çıkarılan Selahiyetler Makamat tarafından Kendilerine Şifre Tevdi Olunan Memurinden Maada Hiç Kimde Hususi veya Resmi Şifre Bulunursa Casus Töhmet ile İstiklal Mahkemelerine Verilecekleri Hakkında Kararname ile yetki verilen makamlar haricinde gizli haberleşmenin önüne geçiliyordu.


BMM 1920 yılı bütçesinde kanuna bağlı genel bütçeye dahil dairelerin içerisinde yer alan Posta ve Telgraf Müdürlüğü bütçesine 1.427.898 lira tahsis etmiştir ki bu rakam (genel bütçe toplamı olan 63.018.354 liranın % 4,3’üne denk gelmektedir) ve çoğu bakanlık bütçesinden daha fazladır.


Bu durum telgraf haberleşmesinin milli mücadeledeki stratejik öneminin kanıtıdır.


(ATATÜRK’ÜN ÖZEL ŞİFRE HATTI PR GİZLİ TELGRAF MERKEZİ / HALİL ÖZCAN / SAYFA 56)


(26, 27 ve 30 Eylül’deki gönderileri inceleyebilirsiniz.)


Ankara’ya ziyarete gitmek için yola çıkan savaş muhabiri Alaedine Haidar Eylül 1920 sonunda yolda uğradığı Kastamonu’da yaşadıklarını anlatıyor:


İstanbul’dan Anadolu’ya deniz yoluyla geçen bir yolcunun, İnebolu’dan sonraki, ilk durağı Kastamonu’dur.


Oraya vardığımda beni en çok şehrin büyük ıssızlığı şaşırttı. Sokaklarda, kahvelerde yaşama dair hiçbir iz yoktu. Dükkanlar kapalıydı. Tek-tük çarşaflı kadınlar acele adımlarıyla geçip gidiyordu. Konakladığım otelde kimse yoktu.


(Kaynak: Ankara’da Mustafa Kemal’in Yanında / Alaeddine Haidar / Syf 32)

GUN GUN KUTULUS yazi.JPG