30 Mayıs 1920 Pazar

Ankara ile Fransa arasında 23 Mayıs'ta kararlaştırılan 20 günlük ateşkes bu gece yarısından (29/30) itibaren yürürlüğe girdi. Ateşkes anlaşması hükümlerine göre Fransızlar Pozantı, Sis, Antep, Maraş ve Urfa'yı boşaltacaklar, esirler değiş tokuş edilecek, Kilikya'da Fransız yönetimine ve iş adamlarına ayrıcalık verilecek, buna karşılık Fransızlar, Türk milli akımının siyasi amaçlarını resmi olmayan biçimde destekleyecekler. Ateşkes İngilizleri rahatsız edecek, Fransızlar da anlaşmayı bozarak 10 Haziran'da Ereğli'yi bombalayacaklar, 12 Haziran'da Kahyaoğlu Çiftliği'nde 50'ye yakın Türkü öldürecekler, 16 Haziran'da Tarsus'ta bazı köyleri yakacaklardır. Bunun üzerine Mustafa Kemal 17 Haziran'da Fransızlarla bütün cephelerde savaşın başlatılmasını emredecektir.


(Kaynak: Kurtuluş Savaşı Günlüğü 3 / Zeki Sarıhan / Syf 63)


Türk Kurtuluş Savaşı ve Fransız Kamuoyu kitabında Yahya Akyüz anlatıyor:


Mütareke basında (Fransız) iyi karşılandı. Le Temps ‘çok şükür’ diyordu, ‘Fransa Türklerle bir mütareke imzalandı, Fransa onların bir karış toprağına göz dikmiyor bu savaşa askerlerinin ve parasının karıştırılmamasını isteme hakkında sahiptir. Le Progres (Le Lyon) ise mütareke ile Fransa’nın ‘asi Anadolu hükumeti tanımış olduğu’ kanısında idi.


Mütareke 30 Mayıs’tan itibaren 20 gün geçerliydi. Oysa Fransız kamuoyu mütarekenin uzatılmasını istiyordu. Mütareke süresi dolmadan Fransızlar Karadeniz Ereğlisi’ni işgal ederek, silah bırakışmasının yalnızca Kilikya’yı ilgilendirdiğini ileri sürdüler. Türklerse işgali mütarekenin bozulduğu şeklinde yorumladılar ve 17 Haziran’da Kilikya’da yeniden çarpışmalar başladı. Bunun üzerine Le Temps Mustafa Kemal’in mütarekeyi bozulmuş olarak yorumlamasını mantıklı buluyor, Fransız Hükumeti’ni hem Türklerle anlaşmak hem de Yunan saldırısına izin veren İngiliz hükumetinin kararına katılmak gibi ‘başarısızlığa malum iki politikayı’ aynı anda yürütmek istemekle suçluyordu.


(Kaynak: Türk Kurtuluş Savaşı ve Fransız Kamuoyu / Yahya Akyüz / Syf 187)


Karabekir, Kafkaslarda Bolşeviklerle birlikte Ermeniler üzerine harekete geçilmesinde ısrar etti. Ankara ise şimdilik buna yanaşmıyor.


(Kaynak: Kurtuluş Savaşı Günlüğü 3 / Zeki Sarıhan / Syf 63)


İngiliz İstihbaratına göre, Anadolu Olağanüstü Genel Müfettişi Zeki Paşa'nın Meclis ve Hükümet'in dağıtılarak merkezi hükümetin emrine tabi olunmasını isteyen Önceki günkü önerisine, İsmet Bey (İnönü) cevap verdi. İstanbul Hükümeti'yle görüşmelerde bulunmak üzere 6 kişilik bir kurul seçildiğini bildirdi ve görüşmelere 5 Haziran'da Çekirge'de başlanmasını önerdi.


(Kaynak: Kurtuluş Savaşı Günlüğü 3 / Zeki Sarıhan / Syf 63)


Türkiye'ye imzalatılmak istenen barış şartlarını tartışmak üzere Tüm Hindistan Komitesi Banares'te toplandı. Gandi, İngiliz kanunlarını tanımama eyleminin daha fazla geciktirilmeden uygulamaya konulmasını istedi.


(Kaynak: Kurtuluş Savaşı Günlüğü 3 / Zeki Sarıhan / Syf 63)


The Sunday Times'te Albay Lawrance'in demeci: Türkiye ile ilgili barış anlaşmasının tek maddesi bile üç yıl dayanamaz. Bu anlaşma unutulacak. Türkiye'de tek müttefikimiz ne yazık ki Sultan'dır. Bu anlaşma revizyona tabi tutulmalıdır.


(Kaynak: Kurtuluş Savaşı Günlüğü 3 / Zeki Sarıhan / Syf 63)

GUN GUN KUTULUS yazi.JPG