7 Eylül 1920 Salı

İstanbul Hükümeti'nin rütbe indirimi kararnamesi. Enver Paşa zamanında yapılmış terfilerden bazıları iptal edilerek birçok subayın rütbesi indirildi. Padişah tarafından onaylanmış kararnameye göre, Mustafa Kemal'in rütbesi de kaymakamlığa (yarbaylığa) indirilmiş oldu. Mustafa Kemal, 9 Ağustos 1919'da ordudan çıkarılarak nişanları geri alınmış, 29 Aralık 1919'da nişan ve madalyaları geri verilmiş ancak 11 Mayıs 1920'de idama mahkum edilmişti.


(Kaynak: Kurtuluş Savaşı Günlüğü / Zeki Sarıhan)


Yunanlılar, Orhangazi (Pazarköy) kasabasını işgal ettiler.


(Kaynak: Kurtuluş Savaşı Günlüğü / Zeki Sarıhan)


Yunan Millet Meclisi'nin kararı: "Yunan dünyası Elefterios Venizelos'u, Yunanistan'a büyük hizmetleri geçen vatan kurtarıcısı ve koruyucusu olarak selamlar..." Meclis Başkanı, "Sabık müstebitler" olarak nitelediği Müslüman halka Yunanistan'ın hayırsever elini uzattığını, Yunanistan'ın şimdi yeni bir medeniyet yaratacağını söyledi. Müttefiklere teşekkür etti. "Yaşasın yüce Yunanistan, Yaşasın Elefterios Venizelos" dedi.


(Kaynak: Kurtuluş Savaşı Günlüğü / Zeki Sarıhan)


Enver Paşa'dan Karabekir'e: Kırmızı Ordu istemese bile Doğu harekatını yapmalısınız. Doğu Milletleri Kongresi'nden pek memnunum.


(Kaynak: Kurtuluş Savaşı Günlüğü / Zeki Sarıhan)


Ergün Aybars ‘İstiklal Mahkemeleri’ kitabında anlatıyor:


Milli Mücadele’nin en önemli sorunlarından birisi asker kaçakları ve bunların yarattığı olaylardır. Kaçak olayları özellikle 1.Dünya Savaşı içinde başlamıştı. Son senelerde (1918) Türk ordusunun asker kaçağı sayısı 300 bin olup, bunlar kendi memleketlerine (doğdukları yer) kaçıp, hırsızlık yağmacılık her çeşit güvenlik bozucu işlere girişiyorlardı. Kaçaklar vurulma tehlikesine rağmen trenden atlamak, kollardan ayrılmak, karargahlardan kaçmak şeklinde oluyordu. Mondros’tan sonra kaçak sayısı büyük ölçüde çoğaldığından Milli Mücadele’nin başlangıcında düzgün bir birliğe rastlanamıyordu. Uzun savaş yılları askeri disiplini ve ordu kumanda zincirini bozmuş, asker savaştan bıkmıştı. Osmanlı Devleti Mondros’tan sonra halka, askerliğin kaldırıldığını bildirdi. Askerlik yükümlülüğü olmadığından, halkı asker olmaya çağırmak zor oluyordu. İşgale uğramamış bölgelerin halkı, düşman işgalini vatan istilası olarak görmediğinden, birlik düşüncesi doğmuyor ve işgal edilmemiş bölgelerin insanları askerden kaçıyorlardı.


Kaçak olaylarının en büyük etkenlerinden birisi de kaçaklara ceza verilmemesi, kaçak olayına ilgisiz kalınması ve sebep olanların sorumsuzluğu idi. Ceza kanununun bu suçlarla ilgili hükümleri oldukça hafifti. Asker cephede ölmekten ise birkaç ay, hatta birkaç sene hapis yatmayı tercih ettiğinden, kaçak olaylarının önüne geçebilmek için darp, hapis, pranga cezalarının etkili olmadığı anlaşılmıştı. Ayrıca komuta zinciri içinde bağımsız davranmak isteyen komutanların emirlere uymamaları da önemli bir etkendi.


Devlet gücüyle donatıldıktan sonra görevlerini terk ederek kaçan erlerin yarattığı büyük tehlike için zorunlu tedbirler gerekiyordu. Bu yolda ilk tedbirler, keyfi ve hukuk dışı usullere dayanıyordu. Yakalanan kaçakların tek sıra dizilip her on kişide birinin arkadaşlarının gözü önünde kurşuna dizilmesi gibi usuller vardı. 57.Tümen komutanı Albay Şefik Bey, birlik komutanlarına, kaçakları daha önce uygulandığı gibi mahkemesiz vurma emri vermişti. Mustafa Kemal 17.3.1920’de verdiği emirle, vatanın çıkarlarına aykırı davrananların kanunen şiddetle cezalandırılmalarını istiyordu.


Meclisin açıldığı sıralarda hükumet, içinde bulunduğu olağanüstü tehlikeyi yenebilmek için ulusal birliği, sağlamak ve kaçak olaylarının önüne geçip, düzenli orduyu kurmak zorundaydı. Bu yüzden merkezi otoriteyi gerçekleştirecek bir yol arıyordu. Özellikle Fransız ihtilalinde ve diğer ihtilallerde, ihtilal rejimlerinin olağanüstü tehlikelere karşı, yine olağanüstü kanunlarla ve onların yürütücüsü olan kuruluşlarla çare bulunduğu görülmüştü. Aynı metod Türk ihtilalinde de denenecek ve bu ihtilal büyük değişim ve gelişme göstererek Türk Devrimi’ne yol açacaktı.


(Kaynak: İstiklal Mahkemeleri / Ergün Aybars / Syf 42)

GUN GUN KUTULUS yazi.JPG