7 Mayıs 1920 Cuma

Meclis Başkanı Mustafa Kemal, Kazım Karabekir'den (Karabekir'in dünkü önerisine cevap olarak ve Hükümet'in dünkü kararı uyarınca) Ermeniler üzerine yapılacak askeri harekatın ertelenmesini istedi. Gerekçe olarak, barış şartları belli olmadan İtilaf Devletleri'nin Türkiye ile uzlaşma girişimine engel olunmamasını, Sovyet yardımının henüz belirlenmediğini, böyle bir harekatın Hıristiyanları aleyhimize kışkırtacağını, İngilizlerin aleyhte tezlerini güçlendireceğini saydı; şimdilik Üç İl'deki küçük hükümetler milis kuvvetlerinin desteklenmesini, harekatın bunlarla, Gence'ye kadar ilerlediği haber alınan İslam Bolşevikleri eliyle yapılmasını istedi.


(Kaynak: Kurtuluş Savaşı Günlüğü 3 / Zeki Sarıhan / Syf 29)


Alemdar: Kağıthane'de Kuvayı İnzibatiye piyade ve makinalı tüfek bölükleri kurulmaktadır. Dahil olmak isteyen subay beylerle erler serbestçe müracaat etsinler. İaşe, iskan, giyim hususu olağanüstü çabuklukla sağlanıyor.


(Kaynak: Kurtuluş Savaşı Günlüğü 3 / Zeki Sarıhan / Syf 29)


Osman Ulugay Amerikan Basınında Türk Kurtuluş Savaşı kitabında anlatıyor:


Kaynak olarak kullandığımız dergilerden birincisi ilk kez 1900’de yayımlanmış olan ASIA dergisidir. ASIA aylık bir yayın organıdır. Amerika’nın aydın okur kitlesine seslenmek amacını güden dergi, Asya kıtasıyla ilgili çok çeşitli konulara değinmekte, değişik türde yazı ve fotoğrafları bir araya getirmektedir.


Birçok kaynaklar ASIA dergisinin inceleme konusu dönemde, Asya ve Yakın Doğu sorunlarını en iyi yansıtan ve bu konuda en yetkili kalemlere yer veren Amerikan dergisi olduğu görüşünde birleşmektedirler.


Bu derginin Mayıs 1920 sayısında çıkan bir yazının kısaltılmışı ise şöyledir:


Türkiye’deki Gerçek Durum


Türkiye ile İtilaf Devletleri’nin içine düşmüş bulundukları karışık durumu kavrayabilmek için bir noktayı hatırlamak gerekiyor. Kendi aralarındaki çıkar çekişmelerinden sıyrılamayan İtilaf Devletleri, Yakın Doğu’nun geleceğini ve adalet ilkelerini de hiçe sayarak Türklere yaranmak ve onları ‘üzmemek’ için birbirleriyle yarış etmektediler. Türklerin bugünkü davranışlarını af dileyen suçlulardan çok hak iddia eden güçlülerin davranışlarına benzetmek mümkündür.


Böylelikle yeniden kendi kaderlerini tayin etme hakkına kavuşmuş olan Türklerin, dünya barışı için sürekli bir tehdit unsuru olmaya devam edecekleri anlaşılmaktadır. Avrupa Devletlerinin siyasi ve iktisadi çıkar sağlama konusundaki açgözlülükleri ve Yakın Doğu halklarının abartılmış milliyetçilik özlemleri Türklerin bir kez daha duruma hakim olmalarına yol açmıştır.


Sorunu bir pazarlık konusu haline getiren ilk devlet İtalya olmuş, onu diğerleri izlemiştir. 1919 yılı Mart ayında sıra İngiltere’ye gelmiş, Damat Ferit Paşa Hükumeti’nin işbaşına gelmesiyle ipler İngilizlerin eline geçmiştir. Birkaç ay sonra bu kez Fransızların sahneye çıktığını, ancak onların Mustafa Kemal’e yaklaşmayı daha uygun bulduklarını görüyoruz. Yunanlılar ise 15 Mayıs 1919 da bölgenin güvenliğini sağlamak gerekçesiyle İzmir’i işgal etmişlerdir. Yunanlıların İzmir’i işgal etmesi Türklerin cesaretlerini yeniden toplayarak karşı harekete geçmelerine yol açmıştır. Harekete öncülük eden Türk Milliyetçileri, kısa zamanda yeni bir ordunun çekirdeğini oluşturmayı başarmışlardır. Ayrıca Anadolu halkının Yunanlılara karşı olan tutumunu da hesaba katmak gerekmektedir. Bir Türk Müslümanı, Yunan yönetimi altında yaşamaktansa evini barkını bırakarak başka diyarlara göç etmeyi bile göze alabilecek karaktere sahiptir.


İtilaf Devletleri bugün için İstanbul’u ve kıyı şehirlerini denetim altında tutabilmektedirler.


Ancak Anadolu’nun iç kesimlerine karşı girişilecek etkili bir harekat, yüzbinlerce kişilik bir askeri gücü gerektireceği gibi Türkiye’deki geri kalan Hristiyanların da topyekün yok edilmesine yol açabilecektir.


Bazı Yakın Doğu uzmanlarının kanısına göre, Türkiye’deki karışık durumun içinden çıkamayacak olan İtilaf Devletleri er geç Amerika Birleşik Devletleri’nin yardımına başvurarak, yukarıda özetlediğimiz biçimde bütün bölgeyi kapsayacak bir yönetim kurmasını isteyeceklerdir. Bölgedeki maddi çıkarlarımızı korumak ve bütün umutlarını bize bağlamış olan bölge halklarına biraz olsun yardımcı olabilmek için bu desteği sağlamayı gerekli görüyoruz.


(Kaynak: Amerikan Basınında Türk Kurtuluş Savaşı / Osman Ulugay / Syf 95)

GUN GUN KUTULUS yazi.JPG