7 Mayıs 1921

Meclis'in gizli oturumunda, bütçenin nasıl denkleştirileceği tartışıldı. Açık görüşmede, yurda bazı eşyanın sokulması 29 red, 146 kabul oyu ile yasaklandı. 122 sayılı yasaya göre yurda sokulması yasak eşyanın bazıları şunlar: Tütün, insan saçı, domuz ve at kılı, kuş tüyü, hayvan kabuklan, ayakkabı, eldiven, fildişi, kürk postu, möble, şapka, oyun kağıtları, pamuk dokuma, gaz, kadife, püskül...


(Kaynak: Kurtuluş Savaşı Günlüğü / Zeki Sarıhan)


Moskova'dan dönmekte olan İktisat Bakanı Yusuf Kemal Bey, Kars'tan Erzurum'a geldi. Mustafa Kemal, onu kutlayarak acele Ankara'ya çağırdı.


(Kaynak: Kurtuluş Savaşı Günlüğü / Zeki Sarıhan)


Sivas Valiliği'ne atanan Ebubekir Hazım Bey, görev yerine gitmek üzere Ankara'dan ayrıldı. Hazım Bey 15 gün Niğde' de kalarak 31 Mayıs'ta Sivas'a varacaktır.


(Kaynak: Kurtuluş Savaşı Günlüğü / Zeki Sarıhan)


Ankara'da Muallimeler ve Muallimler Cemiyeti Birliği, kuruluş bildirisini Ankara Valiliğine verdi ve izin aldı. Çeşitli öğretmen derneklerini, hiçbir ayının yapmadan içinde toplayan Birliğin kurucuları arasında Mazhar Müfit, Cevdet, Necati, Muhittin Baha, Dr. Suat, Hamdi Bey gibi milletvekilleri de var. Birliğin başkanlığını Nafi Atuf, katipliğini Mehmet Servet Beyler yapıyor.


(Kaynak: Kurtuluş Savaşı Günlüğü / Zeki Sarıhan)


Sebilürreşat: Artık uyanmalıyız. -İslam askerine. -Mehmet Akif'in şiiri: Bülbül.


(Kaynak: Kurtuluş Savaşı Günlüğü / Zeki Sarıhan)


Yunan basınının II. İnönü savaşını değerlendirmesi bu biçimdeydi. İngilizce yayınlanan gazeteler nasıl bir yaklaşımda bulundular? Örneğin Orient News gazetesi savaşın Yunanlıların çok sayıda kayıplara uğrayarak geri çekilmeleriyle son bulduğuna, böyle bir başarısızlıkta Mustafa Kemal’in Yunanlıların “sevkülceyş” planından haberdar olmasının yanında, Ankara’ya giden önemli “ mevkileri tahkim ederek” cesaretle savunmasının da etkisine değiniyordu. Yunan kayıplarının sayısı ne kadar olursa olsun, bunun hükümetin hesapsızlığına karşı gözünü açacağının ve her iki yanın askeri değerini karşılaştıracak nitelikte olduğunun belirtildiği başyazıda, İnönü savaşının, Atine Hükümeti’ne üç hafta içinde Türk karşıtlarını perişan edeceğine ait ileri sürdüğü “ kehanetin” esassız olduğunu gösterdiği de savunuluyordu. 4 Nisan 1921 tarihli Morning Post gazetesi Doğu sorununun İzmir’in Venizelos’a verilmesiyle başlatıldığını anımsatarak, iktidarda bulunun Konstantin’in İstanbul’u Yunan İmparatorluğuna katmak gibi düş dolu bir adım atmak amacında olduğunun açıkça belirdiğini ileri sürüyordu. Bu arada İnönü savaşından kimin başarılı çıktığının henüz belli olmadığını savunan İngiliz gazetesi, kazananın gerçekte Sovyet Rusya olacağı düşüncesindeydi. Çünkü gazete ye göre Lenin’in amacı 1919 ve1920 yıllarının “tesviyelerini alt üst etmek, tefrik ederek hükümran olmak”tı. Ayrıca, yeni savaş Yunanistan ve Türkiye’nin Londra Konferansı’nın son önerisine verdikleri yanıttı. İngilizlerin, Anadolu’daki gelişmeleri nasıl gördüğü konusuna Near East dergisinin 28 Nisan tarihli yazısına değinerek son vereceğiz. Yazı 7 Mayıs 1921 tarihli İkdam gazetesinde yer almıştı. Sevres antlaşması’ndaki Yunanistan’ın işlevinin hiçbir zaman Yakın Doğu’da barışı kuramayacağına işaret ediliyor, antlaşmanın da Türklerin yaşam kudretin hesaplayamadığı ve Anadolu’nun arkasını görmeye girişmediği anımsatılıyordu. İngiliz dergisi İtilaf Devletleri’nin bu iki noktada yanlış hareket ettiğini ekleyerek özellikle İngiltere’nin Türk sorunuyla Orta Doğu’nun Merkazi Asya’nın ve bütün İslam dünyasının geleceğinin bağı olduğunu belirtiyordu. Aynı zamanda İtilaf Devletleri’nin Yunanistan’ın bütün Asya’yı “ fiilen galeyan ve suriş içinde bırakmasına müsaade edemeyecekleri” düşüncesi açıkça savunuluyordu.


II. İnönü savaşının henüz başladığı günlerde Le Temps gazetesi Yayınladığı başyazıda 1920’lerdeki Türkiye ile 1921’ler Türkiye’sini karşılaştırıyor, aradaki farklılıkları belirtiyor ve Hindistan Müslümanlarının Sevres Antlaşması’ndan bu yana gelişen olayları nasıl değerlendirdikleri üzerinde durarak, İngiltere’nin bütün bu gelişmelerdeki tutumunun ne olduğuna değiniyordu. Sevres Antlaşması’nın Hint Müslümanlarını ümitsizliğe sürüklemediğine, özellikle onları İngiltere’ye karşı daha kızgın duruma getirdiğine işaret edilen Le Temps’nın yazısında Hindistan’da huzurun sağlanması için bir kısım İngilizlerin, Türklerin ezilmesinin gerektiği düşüncesinde oldukları anımsatılıyordu. Bunun için de Yunanistan kullanılabilirdi. İngiltere’den gerekli yardım ve korumanın sağlanması üzerine Yunanlılar saldırıda bulunmaya cesaret etmişlerdi. Bunları belirten Fransız gazetesi, 1920 senesinde görüşmelere girmeyen Türk Ulusçularının barışa zorlanması için silaha başvurmaktan başka çarenin olmadığının söylendiğini belirterek, 1921’lerde İtilaf Devletleri’nin Sevres Antlaşması’nı incelemek ve değişiklik yapmak amacıyla gündeme getirdiklerine dikkati çekiyordu. 1920 senesinden 1921 senesine gelindiğinde Ankara ile İstanbul arasındaki ilişkilerde de değişiklikler olmuştu. Bir önceki yıl İstanbul’u Ankara’ya karşı kullanmak isteyenler bir sonraki yılda İstanbul ile Ankara’nın anlaştıklarını açıkça görüyorlardı. Le Temps, yazısında Ankara’nın başarısızlığının kesin olarak Hilafetin sonunu getireceği görüşüne de yer veriyordu. Aynı gazete 4 Nisan tarihli sayısında II. İnönü savaşı için Yunanlıların verdikleri haberlerde Anadolu’nun resmi bildirgelerinde söz konusu edilenlerin farklı şeyler olduğunu belirtirken, olayların aydınlanmasıyla Türk kaynaklı haberlerin doğruluğunun anlaşıldığını yazıyordu. Bu arada Eskişehir’in önemli çevre kentlere olan uzaklığıyla, ulaşım koşulları yönünden taşıdığı öneme de değiniliyordu. Ayrıca, sürmekte olan Türk-Yunan savaşının Yunanlıların aleyhine bir gelişme gösterdiği de ekleniyordu.


KURTULUŞ SAVAŞINDA TÜRK BASINI / DR. İZZET ÖZTOPRAK / 305-206-207-308


Kimden / Kime : İzmir İtalyan Konsolosluğu İrtibat Subayı Yarbay Eduardo Giordano’dan Söke’ye


Özet : 6 Mayıs 1921 günü üç Yunan askerinin Cennetköy’de bir evi soydukları, ev sahibinin yardım istemesi üzerine gelen jandarmalara karşı silah kullandıkları


İTALYAN ARŞİV BELGELERİNDE ANADOLU’DA YUNAN MEZALİMİ(1919-1921) / DOÇ. DR. MEVLÜT ÇELEBİ / 41

GUN GUN KUTULUS yazi.JPG